تحولات رسانه‌ای


چه‌کسانی با شبکه‌ی خبری الجزیره بدند؟

ترجمه‌ی ونداد زمانی: الجزیره نه‌تنها از محدودیت‌های مربوط به گرفتن جواز پخش در آمریکای شمالی در شکل فراگیر محروم است بل‌که توسط کشورهای عربی که از دولت جمهوری فقط نام‌اش را یدک می‌کشند نیز تحت فشار است. دولت مصر «الجزیره» را به نقشه‌های سرنگونی متهم می‌سازد و رییس‌جمهور سودان که رسما به‌عنوان جنایت‌کار جنگی محکوم شده است الجزیره را احمق خطاب می‌کند.



اطلاعیه مطبوعاتی
ششمین دوره رقابت‌های انتخاب وبلاگ دویچه‌وله

مسابقه دویچه‌وله (The BoBs) به‌عنوان یک مسابقه بین‌المللی جایگاه ویژه‌ای یافته است. این مسابقه تلاش دارد تا آینه‌ای از جهان رنگانگ و متفاوت وبلاگ‌ها باشد. مارک کوخ سردبیر و مسئول برنامه‌های رادیویی و آنلاین دویچه‌وله می‌گوید این مسابقه تلاشی برای «ایجاد گفت‌وگویی فرازبانی بین وبلاگستان‌های گوناگون است. هدف دیگر ما هم‌زمان حمایت از وبلاگ‌نویسان در کشورهایی است که آزادی مطبوعات در آن‌ها با محدودیت روبرو هستند.»



نیاز به توسعه بیشتر فرهنگ روزنامه‌نگاری شهروندی

نیک‌آهنگ کوثر: هر وقت در تقویم روز مهمی می‌بینیم، به تبع آن باید منتظر وقوع حوادثی هم باشیم. اما در نبود تعداد بسیار زیادی از خبرنگاران رسانه‌های بین‌المللی در ایران، بسیاری به انتظار نشسته‌اند که شهروند - روزنامه‌نگاران چه ویدئوها و خبرها و عکس‌هایی از وقایع تهیه و از طریق اینترنت توزیع می‌کنند. روز مهم بعدی در تقویم ۱۶ آذر است. در همین رابطه با یکی از شهروند - روزنامه‌نگارانی که به «وحید آنلاین» معروف است گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت و گو با ماشاالله شمس‏الواعضین، روزنامه‏نگار و سخن‏گوی «انجمن دفاع از آزادی مطبوعات»
«دغدغه هیات منصفه، رعایت حقوق حکومت است»

مریم محمدی: هیأت منصفه‏ی دادگاه مطبوعات در ایران همواره مورد بحث و چالش بوده است. اولین بار ۷۸ سال پیش، قانون هیأت منصفه‏ی مطبوعات در ایران تصویب شد. اما در عمل روزنامه‏نگاران ایرانی هرگز شاهد تشکیل این هیأت منصفه، با ترتیبی که در قانون مقرر شده بود نبودند. پس از انقلاب نیز شکایات روزنامه‏نگاران ایرانی هم‏چنان باقی است. در این زمینه با ماشاالله شمس‏الواعضین گفت‏وگویی کرده‌ام.



گزارشی از اختتامیه جشنواره مطبوعات و گفتگو با فرزانه روستایی، و یکی از دست‌اندرکاران نشریه پنجره
جشنواره‌ی مطبوعات؛ کم‌رونق، سیاسی و پرحاشیه

مریم محمدی: جشنواره‏ی مطبوعات امسال بسیار پرحاشیه بود و مهم‏ترین حوادث آن، حوادثی غیرمطبوعاتی و در واقع سیاسی بودند. فرزانه‏ روستایی، روزنامه‏نگار سرویس بین‏المللی که تاکنون چندین جایزه‏ی روزنامه‏نگاری را به خود اختصاص داده است در گفت و گو با زمانه می‏گوید: «نمایشگاه امسال بر خلاف نمایشگاه‏های سال‏های گذشته بسیار سیاسی بود و با استقبال خیلی زیادی هم مواجه نشد.»



گفت و گو با رضا گنجی و علیرضا نوری‌زاده پیرامون
رویکرد رسانه‌ای تازه میرحسین موسوی

نیک‌آهنگ کوثر: میرحسین موسوی حدود سه ماه پس از انتخابات ریاست جمهوری تصمیم گرفت با مخاطبان خود از طریق ویدیو و یوتیوب صحبت کند. درباره این رویکرد تازه آقای موسوی با رضا گنجی، مجری برنامه تلویزیون موج سوم ستاد اصلاح‌طلبان و علیرضا نوری‌زاده، روزنامه‌نگار مقیم لندن گفت و گو کردم. رضا گنجی درباره این‌که چرا آقای موسوی این قدر دیر به این رسانه روی آورد، می‌گوید: «شاید فکر می‌کردند که فعلأ از این امکان رسانه‌ای نباید استفاده کرد»



سانلی فائز از بنیان‌گذاران سبزاندیش از این شبکه می‌گوید
سبزاندیش، جایی که مردم برای دولت برنامه می‌نویسند

یکی از شبکه‌های اجتماعی که پس از انتخابات کار خود را در کنار سایت‌های خبری شروع کرد، «شبکه‌ی سبز‌اندیش» است که به شکل مجازی برای هم‌فکری در مورد شرایط آینده در ایران فعال شده است. سانلی فائز، یکی از اعضای مرکزی شبکه‌ی سبزاندیش که در آمستردام زندگی می‌کند، درباره این شبکه می‌گوید: «یک برنامه‌ی دولت را تصور کنید که توسط مردم نوشته شده است. من آینده‌ی سبزاندیش را خوش‌بین اگر باشم، این‌طور می‌بینم.»



گفت و گو با عباس بختیاری درباره انتشار دو روزنامه اینترنتی
فوتبال «جویباری متصل به رودخانه جنبش مدنی»

ایرج ادیب‌زاده: انتشار دو روزنامه اینترنتی درباره ورزش و هنر توسط فرهنگ‌سرای «پویا» در پاریس بعد از رویدادهای جنبش اعتراضی مردم به نتیجه انتخابات در ایران آغاز شد. عباس بختیاری، آهنگ‌ساز و مدیر فرهنگ‌سرای پویا در گفت و گو با زمانه در این باره می‌گوید: «ورزش و بویژه فوتبال، شبیه جویباری است که به رودخانه‌ی جنبش مدنی ما وصل است و در این توفان و سیل همگانی آینده می‌‌تواند یک نقش بسیار مهم را دارا باشد.»



گفت و گو با یک متخصص امنیت شبکه
چگونه اینترنت امن‌تری داشته باشیم

نیک‌آهنگ کوثر: اگر جورج اورول شاهد فضای امنیتی حاکم بر اینترنت ایران بود، حتماً تجربه‌ی تعقیب و گریز کاربران اینترنت را در کتاب «۱۹۸۴» خود درج می‌کرد. در حال حاضر برای بسیاری از کاربران اینترنت، این سوال مطرح است که آیا ای‌میل‌های آنان باز می‌شود یا خیر؟ آیا نیروهای امنیتی، امکان ورود به صفحات شخصی فیس‌بوکشان را دارند؟ و چگونه می‌توان بدون آن‌که تحت نظر بود، چت کرد؟



گفت و گو با مهدی یحیی‌نژاد درباره ذکر نام این سایت در کیفرخواست دادستانی
مدیر بالاترین: فیس‌بوک و بالاترین «دشمن کسی نیستند»

نیک‌آهنگ کوثر: برگزاری جلسات پنج‌گانه محاکمه متهمان اعتراض به نتایج انتخابات، ثابت کرد که مقام‌های امنیتی و قضایی، از «هابرماس» و اینترنت بیشتر از اسراییل می‌ترسند. در پنجمین جلسه، سایت بالاترین نیز به صف متهمان دادستانی وارد شد. مهدی یحیی‌نژاد، مؤسس و مدیر بالاترین در گفت و گو با زمانه درباره این اتهام‌زنی‌ها می‌گوید: «دارند برای مخاطبانشان ذهنیت درست می‌کنند که فیس‌بوک و بالاترین خطرناک است و ممکن است کارتان به دادگاه کشیده شود.»



«تجاوز ممنوع است»

مریم محمدی: در روزهای اخیر، حمله‌ی حاکمیت به فضای مجازی و اینترنت به اوج خود رسید؛ تا جایی که به طنز گفته شد متهم ردیف اول دادگاه رویدادهای اخیر، فضای مجازی و به‌ویژه فیس‌بوک بود. محمد صادقی، مؤسس صفحه میرحسین موسوی در فیس‌بوک در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «مهم این است که در این فضا صدایی باشد که به اصول و مسائل پایه‌ای و اولیه رجوع ‌کند. آن‌جاست که می‌شود نقطه‌های مشترک را برای همه در همه جای دنیا، چه در فلسطین، چه در اروپا، چه در آمریکا و چه در ایران پیدا کرد.»



گفت و گو با افشین سبوکی درباره انیمیشن مناظره احمدی‌نژاد
هفت‌تیر در دهان مجری مناظره تک‌نفره

نیک‌آهنگ کوثر: محمود احمدى‌نژاد برای کارتونیست‌ها یک نعمت است. اما وقتی افشین سبوکی، کارتونیست مطبوعاتی به همراه یک انیماتور و یک آهنگ‌ساز، به جای یک طرح، صدها طرح می‌کشد و فیلمی کارتونی از آخرین برنامه تلویزیونی رییس‌جمهوری پیش از انتخابات ۲۲ خرداد می‌سازد، ده‌ها هزار نفر از آن استقبال می‌کنند و لینک کارتونش در ایمیل‌ها دست به دست می‌شود. با سبوکی در این باره گفت و گو کرده‌ام.



گفت و گو با مرتضی واحدی، سردبیر روزنامه‌ی «آفتاب یزد»
مسأله‌ی تیترهای «تحریک‌آمیز»

مریم محمدی: روزنامه‌ی «آفتاب یزد» سال ۱۳۷۷ متولد شد و علی‌رغم برخی مشکلات مقطعی توانسته است تا کنون به انتشار خود ادامه بدهد. با آقای مجتبی واحدی، سردبیر این روزنامه اصلاح‌طلب درباره تنفیذ محمود احمدی‌نژاد و نیز بحث محدودیت‌های مطبوعات صحبت کردم. آقای واحدی با اشاره به این‌که آقای احمدی‌نژاد، بازداشت هاله اسفندیاری را دلیل برکناری وزیر اطلاعات دانسته است، می‌پرسد چرا الان درباره بهزاد نبوی ۷۰ ساله صحبتی نمی‌شود.



تحولات ایران در گفت و گو با کریس رودز، خبرنگار
«نوکیا زیمنس تنها نیست»

نیک آهنگ کوثر: در روزهای بعد از انتخابات، انتشار خبری در روزنامه وال‌ستریت جورنال باعث نگرانی بسیاری از استفاده کنندگان از تلفن همراه در ایران شد. در سال ۲۰۰۸، قرار داد مشترک شرکت‌ نوکیا زیمنس با ایران این امکان را به دستگاه‌های مخابراتی و امنیتی می‌داد که پیام‌ها را مهار و شنود کنند. انتشار این خبر باعث شد که در فضای وبلاگستان و شبکه‌های اجتماعی آنلاین، بسیاری سخن از تحریم محصولات نوکیا در ایران بزنند. در این ارتباط با کریس رودز، خبرنگار وال‌ستریت جورنال در حوزه ایران گفت وگو کرده ام.



گفت‌وگو با رضا معینی درباره تصویب آیین نامه کار حرفه ای روزنامه نگاران
«دولت حق تعیین روزنامه‌نگار ندارد»

نیک آهنگ کوثر: در روزهای اخیر بحث تصویب آیین‌نامه کار حرفه‌ای روزنامه‌نگاری تا پایان اسفند ماه در هیات دولت نقل محافل خبری ایران بوده است. در همین زمینه با رضا معینی مسوول بخش فارسی گزارشگران بدون مرز گفت‌ و‌ گو کرده‌ام و از او پرسیده ام که: اگر دولت وارد این مقوله شود آیا استقلال روزنامه‌نگاران از بین نخواهد رفت و اینکه صدور کارت منوط به تایید یک دستگاه دولتی باشد منجر به دولتی شدن روزنامه‌نگاران نخواهد شد؟



مرور رخدادهای مهم ارتباطات و رسانه‌ها در سال ۲۰۰۸
دیجیتال شدن یا نشدن، مسأله این است

امید حبیبی‌نیا: سالی که چند روزی است آن را پشت سر گذاشته‌ایم در عرصه‌ی ارتباطات و رسانه‌ها، سالی سرشار از وقایع و رخدادهای مهم بود در این مرور به برخی از مهم‌ترین این رخدادها در سال ۲۰۰۸ نگاهی می‌اندازیم. شاید مهم‌ترین نقطه عطف سال گذشته، انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در عرصه رسانه‌ها بود. شرکت اپل در سال ۲۰۰۸ به موفقیت‌های چشمگیری دست یافت. پس از اپل، فایرفاکس راوی دومین خبر بد برای مایکروسافت بود.



شکوفایی وبلاگ‌نویسی در ایران با وجود ممنوعیت‌ها

بی‌بی‌سی، ترجمه‌ی فرهاد امیرمنش‌: علی‌رغم افتخار حکومت ایران به فیلترینگ پنج میلیون تارنما، ایران یکی از پویاترین جوامع وبلاگ‌نویس در جهان را دارد. جان لِین، خبرنگار بی‌بی‌سی در تهران یک روز را با وبلاگ‌نویس‌ها گذرانده تا انگیزه‌های آن‌ها را دریابد. در زمانی که بیشتر رسانه‌های رسمی توسط دولت یا محافظه‌کاران تندرو کنترل می‌شود، اینترنت تبدیل به کانال مورد علاقه ایجاد ارتباط برای نسل جوان تحصیل‌کرده و کنجکاو ایران شده‌ است.



فروش آدمک‌های رییس‌جمهور فرانسه و شکایت سارکوزی

رسانه‌های فرانسوی، از شکایت رییس‌جمهور فرانسه،‌ نیکولا سارکوزی از انتشاراتی ‌‌«ب و ک» به سبب پخش آدمک‌های وی خبر داده‌اند. آقای سارکوزی به عنوان شخص حقیقی، از این انتشارات برای «زیر پا گذاشتن حق پخش تصویر» خود شکایت کرده است. وکیل آقای سارکوزی خواستار جمع‌آوری این عروسک‌ها از بازار فروش و جریمه ۱۰۰۰ یورو در ازای هر ارتکاب جرم از این انتشارات شده است. وکیل آقای سارکوزی، بابت ضرر و زیان معنوی از انتشارات «تیر پرود» مبلغ یک یورو را مطالبه کرده است تا با اثبات خسارت معنوی، جنبه‌ی نمادین شکایت و عدم مطالبه‌ی مادی را ثابت کند.



مشکلات روزنامه‌نگاران در ایران، بخش ششم - گفت و گو با جلال برزگر، خبرنگار ارشد روزنامه دولتی ایران:
«وضع روزنامه‌نگاران در همه دولت‌ها همین است»

معصومه ناصری: روزنامه دولتی «ایران»، روزنامه‏ای است که با دست به دست شدن قدرت بین جناح‏های سیاسی و تغییر کابینه، تحریریه‏اش هم تغییر می‏کند و منش سیاسی‏اش متفاوت می‏شود. از آغاز به کار دولت آقای احمدی‏نژاد، خبرهای متعددی از تغییرات در تحریریه این روزنامه منتشر می‏شد. این‌بار به سراغ جلال برزگر رفتم، تا ببینم امنیت شغلی که بقیه همکاران‌اش در روزنامه‏های دیگر، از آن صحبت می‏کنند، در این روزنامه برقرار است.



مشکلات روزنامه‌نگاران در ایران، بخش پنجم - گفت و گو با نیلوفر محبعلی:
«در ایران روزنامه مستقل نداریم»

معصومه ناصری: روزنامه‌نگاران ایرانی در طول سال‌ها خودشان را بخشی از جبهه مبارزه برای اصلا‌ح‌طلبی در ایران می‌دیده‌اند. برای همین همیشه در مقابل مشکلات صنفی سکوت کرده‌اند یا اعتراضات‌شان در حد یک تحصن درون سازمانی باقی مانده است. در سال‌های اخیر اما در مواردی این سکوت شکسته شده است. نیلوفر محبعلی روزنامه‌نگاری است که همین راه را رفته و از کارفرمای خود به دادگاه کار شکایت کرده است. در همین رابطه با نیلوفر محبعلی گفت و گو کردم.