تحولات ایران

«چهارشنبه‌سوری»؛ به روایتی دیگر

مریم محمدی: این برنامه‌ی‏ «روی خط زمانه» را به چهارشنبه‏سوری اختصاص داده‏ام. اما بنا به مناسبت این ایام که در ایران همه‏چیز به رویدادهای تلخ و شیرین پس از انتخابات و از آن‏جا به جنبش سبز ارتباط پیدا می‏کند و از سوی دیگر آخرین روز از سال ۸۸ است که در این بستر مطرح می‏شود، به گزارش وقایع امروز نپرداخته‏ام. بلکه به آن‏چه در اندیشه‏ی عمومی جامعه‏ی کنونی ایران می‏گذرد، پرداخته‏ام.

«خامنه‌ای و رفسنجانی به هم نیاز دارند»

رضا جمالی: بررسی نتایج نشست اخیر مجلس خبرگان رهبری، نقش و سخنان هاشمی رفسنجانی در این نشست و همچنین بررسی طرح بازنگری در قانون انتخابات کشور که در دستور کار مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار گرفته است از موضوعات مهم هفته بودند که در «گفت‏وگوی سیاسی هفته» رادیو زمانه با مهدی خلجی تحلیل‌گر سیاسی در میان گذاشتم.

«احتمال زد و بند در دستگیری عبدالمالک ریگی»

مریم محمدی: خبر دستگیری عبدالمالک ریگی، رهبر مخفی تشکیلات نظامی جندالله که تاکنون منشاء درگیری‏های خونین فراوانی در ایران بوده است، همه‏ی اخبار داخلی و خارجی را تحت تاثیر قرار داد. جندالله تنها گروه مخالف دولت ایران نیست، اما تنها گروهی است که به اقدامات مسلحانه دست می‏زند. در باره‏ی این دستگیری با رحیم بندویی، از فعالان «حزب مردم بلوچستان» در سوئد، گفت‏وگو کرده‏ام.

«توهم خیانت» دکترین شکست‌خورده سکولارها

هدایت شناسایی: در واکنش به ۲۲ بهمن ۸۸ دو تحلیل مختلف در جبهه «سکولارها» به‌وجود آمده است. تحلیل اول معتقد است که تاکتیک اسب تروا به‌دلایل زیادی از جمله عدم توجیه منطقی و سیاسی و از بین بردن اصل «هویت مستقل» جنبش سبز از طرفداران دولت، تاکتیک اشتباهی بود که باید از آن پرهیز کرد. در مقابل گروهی دیگر از سکولارها این تاکتیک را ناشی از یک برنامه‌ریزی «خائنانه» از پیش طراحی شده توسط سران حکومت و رهبران جنبش سبز، برای مهار جنبش و فروکاستن تحرکات مبارزین دانسته‌اند.

«اسب تراوا» و شکست پیاپی دکترین اصلاح‌طلبان

امید حبیبی‌نیا: به اعتقاد من مشکل اساسی شکست طرح «اسب تروا»ی اصلاح‌طلبان، که از مدت‌ها پیش با تبلیغات بسیار آن را بزرگ‌نمایی کرده و چنین وانمود می‌کردند که گویی در روز ۲۲ بهمن قرار است دولت به ناگهان در هم فرو بپاشد، نه در تاکتیک یا حتی استراتژی؛ بل‌که در «وجود» خود اصلاح‌طلبان نهفته است. اصلاح‌طلبان بنا به ماهیت‌شان تا زمانی با جنبش پیش می‌روند که بتوانند از آن در «بازی بزرگان» یا «چانه زنی از بالا» بهره گیرند.

«در جنبش سبز هر شهروند یک رسانه است»

ایرج ادیب‌زاده: شرکت مخابرات ایران از چند روز پیش از ۲۲ بهمن اقدام به مختل کردن وسایل ارتباطی کرده بود. اس‌ام‌اس و تلفن همراه مختل شد و اینترنت هم کاهش بیشتری پیدا کرد و در برخی مناطق به کلی قطع شد. با همه‏ی این مشکلات، خبرهای مربوط به تظاهرات اعتراضی و تصاویر آن به رسانه‏های دنیای آزاد رسید. در این زمینه با زهرا امیرابراهیمی، گفت‌وگو کرده‌ام.

ساندیس، تاکتیک ناکارآمد سبزها و میدان آزادی

سودابه آرام: ناچار بار دیگر به سمت میدان بازگشتیم و جنگ و گریز تا حوالی ساعت دو بعداز ظهر ادامه یافت، در آن زمان در خیابان سازمان آب از دو سو در محاصره بسیجی‌ها قرار گرفتیم و بین کوچه‌ها پراکنده شدیم به دنبال چند زن دیگر که می‌دویدم دیدم که بسیجی‌ها دختر جوانی را دستگیر کردند و با ضرب و شتم شدید در حالی که دختر ضجه می‌زد او را دستگیر کردند، ناگهان در خانه‌ای باز شد و ما که چهار زن بودیم به درون خانه پناه بردیم و صاحبخانه را مبهوت کردیم.

«حضور جنبش سبز بسیار شجاعانه و گسترده بود»

حسین علوی: حسین کروبی فرزند مهدی کروبی در گفت‌وگو با رادیو زمانه می‌گوید که واقعا خلاف انتظار بود که این‌قدر جمعیت از طرف‌داران جنبش سبز حضور پیدا کنند. ما که از تمام مسیر های راه‌پیمایی خبر می‌گرفتیم، نیروهای انتظامی و یگان ویژه و لباس شخصی‌ها بسیار زیاد بودند و به شدت با مردم درگیر می‌شدند. در همین میدان صادقیه که بچه‌های ما آن‌جا حضور داشتند می‌گفتند که از ساعت ۸ صبح دقیقا با مردم درگیر شدند که جمع نشوند.

احمد منتظری: حاکمیت به شعارهای مردم گوش کند

مریم محمدی: این آخرین برنامه‏ای است که به پیش‏بینی‏ها، احتمالات مطرح شده و نظریات گوناگون در مورد چگونگی راه‏پیمایی بیست و دوم بهمن، می‏پردازد. در این ارتباط با خانم مینو مرتاضی لنگرودی، تحلیل‏گر سیاسی و فعال جنبش زنان در طیف ملی− مذهبی و آقای احمد منتظری، فرزند آیت‏الله منتظری گفت‏وگو کرده‏ام.

«جلوگیری از انتشار اخبار، یک خیال موهوم است»

حسین علوی: بازداشت روزنامه نگاران و فعالان مدنی هم‌چنان ادامه دارد و آمار روزنامه‌نگاران زندانی در ایران از مرز ۶۵ نفر گذشت. ناظران سیاسی دلیل این بازداشت‌های بی‌سابقه را نگرانی نهادهای انتظامی و امنیتی از تظاهرات ۲۲ بهمن و با هدف جلوگیری از اطلاع‌رسانی می‌دانند. با حنیف مزروعی، روزنامه‌نگار در این باره گفت‌وگو کرده‌ام. او معتقد است د که جلوگیری از انتشار اخبار با توسل به دستگیری روزنامه نگاران، خیال موهومی است که عملی نخواهد شد:

«می‌خواهند خبررسانی ۲۲بهمن را کانالیزه کنند»

ایرج ادیب‌زاده: گروهی از روزنامه‌نگاران ایرانی خارج از کشور نامه‌ای نوشته‌اند خطاب به هم‌کاران‌شان، روزنامه‌نگاران خارجی، که قرار است برای پوشش خبری ۲۲ بهمن، سی و یک‌امین سال‌گرد انقلاب اسلامی به ایران بیایند، و از آن‌ها خواسته‌اند در سفر احتمالی به ایران، توجه‌ی بیش‌تری به واقعیت‌هایی که امروز در ایران می‌گذرد نشان دهند. در همین زمینه با آقای هوشنگ اسدی به گفتگو پرداختم.

«اتحاد اپوزیسیون باعث عقب‌نشینی سفارت شد»

مریم محمدی: روز پنجشنبه، ۱۵ بهمن در شهر برلین، اعلام شد که سفارت جمهوری اسلامی ایران ضیافت بزرگی را که به مناسبت سالگرد انقلاب ایران در بیست و دوم بهمن ماه، برابر با یازدهم فوریه در یکی از هتل‏های مشهور شهر برلین تدارک دیده بوده است، لغو می‏کند. در این زمینه با حمید نوذری، یکی از مسئولین «کانون پناهندگان ایرانی در برلین»، گفت‏وگویی کرده‏ام.

«دانشجویان همیشه نخبگان خود را پیدا می‌کنند»

مریم محمدی: فشارها و محدودیت‏ها بر فعالان جنبش دانشجویی هر روز افزوده می‏شود. ادامه‏ی بازداشت دانشجویانی که دلیل دستگیری آن‏ها روشن نیست، تداوم بازداشت‏های جدید و صدور احکام سنگین بی‏سابقه موجب شده فضای دانشگاهی هم‏چنان ملتهب و دانشجویان و خانواده‏های آنان نگران باشند. در این باره با امین نظری، عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت گفت‌وگو کرده‌ام.

«پس از وقایع عاشورا، فضا مقدار زیادی بسته شد»

مریم محمدی: پیچیدگی و ناروشنی وضعیت بازداشتی‌های حوادث پس از انتخابات خرداد ماه، کماکان وجود دارد و روزبه‌روز هم بر تعداد بازداشت‌شدگان افزوده می‌شود و بر بلاتکلیفی و سردرگمی خانواده‌های ایشان می‌افزاید. در بسیاری موارد حتی وکلای بازداشت‌شدگان هم جواب صحیح و روشنی در مورد موکلین خود دریافت نمی‌کنند. در این باره با تنی چند از این وکلا گفت‌وگو کرده‌ام.

«سیمای حقیقی علی خامنه‌ای»

اکبر گنجی: اخبار ۲۰.۳۰ سیمای جمهوری اسلامی ایران، که واقعا سیمای واقعی جمهوری اسلامی را به نمایش می‌گذارد، اقدام به پخش گوشه‌هایی از گفت‌وگوی من با BBC کرده است تا به خیال خود، مومنان را تحریک کند. گمان ندارم زمام‌داران جمهوری اسلامی نگران ایمان مردم و دین اسلام باشند. آن‌چه برای آنان مهم است، فقط و فقط حفظ و دوام قدرت سلطه‌گرانه بر مردم ایران زمین است.

نقش سیاسی ترور

مریم محمدی: خبر قتل یا ترور دکتر مسعود علی‏محمدی فضای ملتهب سیاسی ایران را غافل‏گیر کرد. مشخصات و اطلاعاتی که در باره‏ی او تاکنون منتشر شده است، این اتفاق را بیش از همه یک ترور سیاسی جلوه می‏دهد. دولت جمهوری اسلامی ایران قبل از همه، به این مساله اصرار دارد. در این باره با بیژن حکمت، تحلیل‏گر سیاسی و عضو شورای مرکزی «اتحاد جمهوری‏خواهان ایران» گفت‌وگو کرده‌ام.

از فیزیک ذرات بنیادی تا ترور سیاسی

مریم اقدمی: امروز صبح خبرگزاری‏ها و شبکه‏های خبری ایران و جهان خبر غافل‏گیرکننده‏ای را منتشر کردند؛ دکتر «مسعود علی‏محمدی»، استاد فیزیک دانشگاه تهران، در یک حادثه‏ی بمب‏گذاری در مقابل خانه‏اش ترور شد. اخبار منتشر شده خیلی ناقص، ضد و نقیض و حتی در بسیاری از موارد غلط بودند. به همین بهانه با حسین یاورتنو، محقق ذرات بنیادی از موسسه‏ی مطلعات پیشرفته‏ی کره‏ جنوبی، گفت‏وگو کردم.

«منع حقوقی برای تعقیب مرتضوی وجود ندارد»

مریم محمدی: سرانجام کمیته‏ی ویژه‏ی منتخب مجلس برای پی‏گیری حوادث پس از انتخابات، گزارش نهایی خود را در صحن علنی مجلس ارائه کرد. در این گزارش صراحتا سعید مرتضوی، متهم شده که اطلاعات دروغ داده و مسئولیت مستقیمی در رابطه با شکنجه‏ها و قتل‏های واقع شده در کهریزک دارد. در این زمینه با دکتر محمد سیف‏زاده، وکیل دادگستری و همچنین علی‏رضا رجایی، نویسنده و فعال سیاسی گفت‌وگو کرده‌ام.

اعتصاب نمادین در حمایت از جنبش مردم ایران

اختر قاسمی: چندی پیش ایرانیان خارج از کشور به اعتصابی نمادین در حمایت از جنبش مردم ایران فراخوانده شدند. این فراخوان از سوی جمعی از زنان ایرانی ساکن شهر کلن آلمان که هر هفته در حمایت از «مادران عزادار» در ایران در برابر راه‏آهن مرکزی و کلیسای بزرگ شهر کلن اکسیون و برنامه‏های اعتراضی برگزار می‏کنند، مورد حمایت قرار گرفت. در همین رابطه با شهلا فرید یکی از برگزارکنندگان این آکسیون گفت‌وگو می‏کنم

سردرگمی و توهم در رویارویی حاکمیت با رسانه‌ها!

ایرج ادیب‌زاده: معاون وزارت اطلاعات ایران اسامی ٦٠ موسسه‌ی خارجی را که به گفته‌ی او در حال «جنگ نرم» علیه جمهوری اسلامی هستند منتشر کرده و افزوده است، همکاری با این موسسه‌ها و برخی رسانه‌های نزدیک به آن‌ها ممنوع است و جرم محسوب می‌شود. در این باره با رضا تقی‌زاده، تحلیل‌گر سیاسی در لندن گفت‌وگو کرده‌ام.