اقتصاد


گفت‌وگو با محمد رضا خباز و لاله افتخاری از نمایندگان مجلس در مورد لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها
سرنوشت لایحه جنجالی: حکم حکومتی؟

مریم محمدی: لایحه‏ی هدف‏مند کردن یارانه‏ها، علی‏رغم بحث و چالش‏های فراوان که حتی به مناظره‏های حضوری نمایندگان مخالف و موافق در تلویزیون ایران هم کشیده شد، هنوز سرنوشت نهایی‏اش تعیین نشده است. برخی آن را سهل و ممکن می‏بینند و برخی حتی احتمال صدور حکم حکومتی در ارتباط با این لایحه را ممکن می‏دانند. در این باره با دو تن از نمایندگان مجلس گفت‏وگو کرده‏ام.



گفتگو با دکتر علی‌رضا نامور حقیقی و فاطمه حقیقت‌جو درباره‌ی لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها
«احمدی‏نژاد مجلس را جدی نمی‏گیرد»

مریم محمدی: با وجود چالش‏های تقریبا دو ساله میان مجلس و دولت بر سر «لایحه‏ی هدف‏مند کردن یارانه‏ها» و تعامل‏هایی که میان دو طرف انجام گرفت، به نظر می‏‏رسد بر سر محل انباشت درآمد چند هزار میلیارد ریالی حاصل از حذف یارانه‏ها و به‏ویژه اختیار هزینه‏کرد آن‏، میان دولت و مجلس کار به بن‏بست کشیده است. در این رابطه با علی‌رضا نامور، تحلیل‏گر سیاسی و هم‏چنین فاطمه‏ حقیقت‏جو، پژوهش‏گر، گفت‏وگو کرده‏ام.



گفت‌وگو با دکتر جمشید اسدی، کارشناس اقتصاد در پاریس
دلایل بحران مالی دوبی چیست؟

حسین علوی: بحران مالی بانک‌های عمده‌ی دوبی، نگرانی‌های جدی در مورد اقتصاد و سرمایه‌گذاری‌های تولیدی در دوبی و نیز تاثیر این بحران بر بازارهای مالی منطقه بوجود آورده است. دولت ابوظبی و بانک مرکزی امارات متحده در اولین واکنش خود، اعلام کرده‌اند که برای پرداخت بدهی بانک‌های دوبی کمک خواهند کرد. در همین زمینه با دکتر جمشید اسدی، کارشناس اقتصاد در پاریس، گفت‌وگو کرده‌ام؟



گفت و گو با شیرین سعیدی، دبیر «شورای هماهنگی کارفرمایان کشور»
«با هدفمندی یارانه‏ها، تورم جهشی داریم، نه صعودی»

مریم محمدی: لایحه‏ی هدف‏مند کردن یارانه‏ها که بیش از دو سال است مورد بحث محافل اقتصادی قرار دارد، هنوز نیز مورد چالش‏های جدی است. در حالی که هم‏چنان برخی کارشناسی‏ها با اصل این لایحه مخالفت دارد، تغییرات اخیر در این لایحه، تفاسیر سیاسی جدیدی را نیز بر این بحث‏ها افزوده است. در این زمینه با خانم شیرین سعیدی، دبیر «شورای هماهنگی کارفرمایان کشور» گفت‏وگویی کرده‌ام.



گفت و گو با محمد رضا بهزادیان، رییس سابق اتاق بازرگانی تهران
«یارانه باید هوشمندانه توزیع شود، نه عادلانه»

مریم محمدی: «طرح تحول اقتصادی» و در محور آن، حذف یارانه‏ها به ویژه در مورد حامل‏های انرژی که افزایش قطعی قیمت‏ آن را در پی خواهد داشت، علی‏رغم این که در کلیات مصوب شده و موادی از آن نیز به تصویب مجلس رسیده است، هم‏چنان مورد بحث و گفت‏وگو است. در این رابطه با محمد رضا بهزادیان، رییس سابق اتاق بازرگانی تهران، گفت‏وگو کرده‏ام.



گفت و گو با دکتر کمال اطهاری، کارشناس اقتصادی و عضو هیأت علمی مرکز مطالعات و تبلیغات مسکن در تهران
«فقط دولت از هدفمند کردن یارانه‌ها منتفع می‌شود»

مریم محمدی: محمود بهمنی، رییس کل بانک مرکزی ایران در گفت و گو با خبرنگاران از کاهش نرخ رشد تورم و به‏ویژ‏ه کاهش نرخ اجاره بهای مسکن صحبت کرد. ولی دکتر کمال اطهاری در این باره می‏گوید: «تعجب می‏کنم که رییس نهاد مهمی مانند بانک مرکزی در مورد مقوله‏ی تورم این‏گونه شعاری صحبت می‏کند؛ به‏خصوص وقتی به بخش مسکن رجوع می‏دهد.» با دکتر اطهاری در این زمینه گفت و گو کرده‌ام.



گفت و گو با حسین لاجوردی، رییس انجمن پژوهش‌گران ایران در پاریس
«خط فقر چهار برابر حداقل دستمزد است»

ایرج ادیب‌زاده: ارزیابی کارشناسان اقتصادی در ارتباط با لایحه‌ی «هدفمند کردن یارانه‌ها» و حذف یارانه‌های دولت این است که با افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها مواجه خواهیم بود. این لایحه که این روزها نمایندگان مجلس در حال بررسی جزییات آن هستند، به عقیده‌ی کارشناسان می‌تواند عواقب زیان‌باری داشته باشد. در این زمینه با دکتر حسین لاجوردی، رییس انجمن پژوهش‌گران ایران در پاریس گفت و گویی کرده‌ام.



«فضای ناامید‏ی، از مهم‏ترین مشکلات اقتصادی است»

مريم محمدی: در بحث‏های مرتبط با مشکلات اقتصادی، واژه‏های «رکود» و «تورم» از متداول‏ترین اصطلاحات اقتصادی هستند. در مواردی نیز از «رکود تورمی» صحبت می‏شود. حالتی که گویا این روزها، اقتصاد ایران دچار آن است. برای این که نگاه مشخص و دقیق‏تری نسبت به این پدیده داشته باشیم، با دکتر پدرام سلطانی، کارشناس اقتصادی و عضو هیأت نمایندگی چندین اتاق بازرگانی در ایران گفت و گو کرده‏ام.



گفت و گو با جمشید اسدی درباره تصویب لایحه هدفمند شدن یارانه‌ها در مجلس
«آقای احمدی‌نژاد حساب بی‌پولی خودش را می‌کند»

ایرج ادیب‌زاده: مجلس شورای اسلامی کلیات لایحه «هدفمند کردن یارانه‌ها» را تصویب کرد؛ لایحه‌ای که با اجرای آن، یارانه حامل‌های انرژی نظیر بنزین، گازوئیل، گاز و برق حذف می‌شود. دکتر جمشید اسدی، استاد استراتژی اقتصادی در پاریس درباره این لایحه به زمانه می‌گوید: «در شرایطی که اقتصاد ما در آن به سر می‌برد، حذف یارانه‌ها بسیار خطرناک است. به این دلیل ساده که اقتصاد ما اقتصاد رقابتی و اقتصاد آزاد نیست.»



گزارشی در خصوص تصویب کلیات طرح تحول اقتصادی
لاریجانی: رهبری گفتند این طرح سریع عملیاتی شود

مریم محمدی: «هدف‏مند کردن یارانه‏ها» مهم‏ترین بخش لایحه‏ی جنجال برانگیز محمود احمدی‏نژاد به نام «طرح تحول اقتصادی» است. حذف یارانه‏های انرژی و پرداخت نقدی آن به دهک‏های پایین جامعه، محتوی اصلی این طرح است. علی‏رغم این که کارشناسان اقتصادی با حذف یارانه‏های انرژی موافقت دارند اما با طرح تحول اقتصادی مخالفت داشته‏اند. در همین زمینه با خانم سعیده امیری، خبرنگار پارلمانی که در جلسه حضور داشته است و هم‏چنین با دکتر پدرام سلطانی، اقتصاددان گفت و گو کرده‏ام.



گفت و گو با فریدون خاوند پیرامون مسأله پول‌شویی در ایران
ایران، یکی از «بهشت‌های پول‌شویی» در جهان

ایرج ادیب‌زاده: وزیر خزانه‌داری آمریکا دوباره به کشورهای جهان برای اقدام بین‌المللی علیه پول‌شویی جمهوری اسلامی و پشتیبانی حکومت تهران از تروریسم هشدار داد. دکتر فریدون خاوند، استاد دانشگاه رنه دکارت پاریس در گفت و گو با زمانه در این باره، ضمن معرفی ایران به عنوان یکی از بهشت‌های پول‌شویی جهان، از مواد مخدر، قاچاق کالا و نیز پورسانت معاملات خارجی به عنوان اصلی‌ترین منابع پول‌های کثیف در ایران نام می‌برد.



گفت و گو با محمد رضا بهزادیان و جمشید اسدی از کارشناسان اقتصادی
«سپاه، کیفیت صنعت مخابرات را ارتقاء نخواهد داد»

مریم محمدی: انتقال ۵۱٪ از سهام شرکت مخابرات ایران به یکی از مؤسسات بخش خصوصی، معامله‏ای بود که پس از ماه‏ها انتظار در بازار بورس تهران اتفاق افتاد. اما این بخش خصوصی هم به نوعی دیگر در حریم ساختار دولتی قرار دارد. در باره‏ی این معامله با آقای محمد رضا بهزادیان، رییس سابق اتاق بازرگانی تهران و آقای جمشید اسدی، استاد اقتصاد دانشگاه امریکایی پاریس، گفت و ‏گو کرده‏ام.



گفت و گو با دکتر حسن منصور، اقتصاددان مقیم لندن
تلاش برای کشاندن پای بانک‌های خارجی به ایران

قرار است در سفر هفته آینده امیر قطر به تهران، نخستین بانک خارجی از بین چهار کشور عربستان سعودی، مالزی، هند و قطر با سرمایه‌ی ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار در ایران افتتاح شود. دکتر حسن منصور، اقتصاددان مقیم لندن در گفت و گو با زمانه درباره حضور بانک‌های خارجی در ایران می‌گوید ایران تلاش دارد با مسأله تحریم‌های وضع‌شده علیه بانک‌های ایران و بانک‌های همکار با ایران مقابله کند.



اوضاع اقتصادی ایران در گفت و گو با دکتر کمال اطهاری
«سقوط اقتصادی، ربطی به بحران سیاسی ندارد»

مریم محمدی:یکی از بحث‏هایی که این روزها در رسانه‏های ایرانی، در داخل و خارج از کشور طرح می‏شود، نگرانی در مورد زیان‏های اقتصادی ناشی از اعتراضات عمومی و حضور مردم در کوچه و خیابان‏ها است. این خسارات و تبعات آن، واقعا در چه حدی بزرگ هستند؟ و چگونه باید با آن مواجه شد؟ دکتر کمال اطهاری اقتصاد دادن و استاد دانشگاه میگوید شرایط پیش از انتخابات، خود، خبر از سقوط اقتصادی می‏داد.



اعلام کاندیداتوری موسوی و اعلمی و پیروزی هاشمی در مجلس خبرگان، در گفت و گو با صادق زیبا‌کلام
«در مجلس هشتم، ظرف پنج روز بودجه تصویب می‌شود»

مریم محمدی: بیش از یک سال است که دولت نهم در مورد «طرح تحول اقتصادی» که محور آن هدف‏مند کردن یارانه‏ها شمرده می‏شد، تبلیغ و تلاش کرده است. این طرح از جانب رییس جمهور جراحی اقتصادی و گامی موثر در راه حل مشکلات اقتصادی و نیز بهبود معیشت مردم قلمداد می‏شد. به طوری که در خرداد ماه سال جاری از جانب «فن‏آوری اطلاعات مرکز آمار ایران» سایتی به نام «پایگاه اطلاعاتی هدف‏مند کردن یارانه‏ها» رسما راه‏اندازی شد. در این مورد، با آقای محمد رضا خباز و نیز دکتر حسین عبده تبریزی گفت‏گوهایی داشته‏ام.



بودجه‏ی ۸۸ و طرح تحول اقتصادی در گفت و گو با کارشناسان
تأثیر تصمیم کمیسیون تلفیق بر پرداخت یارانه‌های نقدی؟

مریم محمدی: علاوه بر کمیسیون برنامه و بودجه، کمیسیون اقتصادی مجلس و کمیسیون تلفیق که همواره در مقطع رسیدگی به بودجه تشکیل می‌‏شد، این‏‌بار کمیسیون ویژه‏‌ی بررسی طرح تحول اقتصادی نیز تشکیل و دست‏‌اندر کار بودجه‏‌ی ۸۸ است. در آخرین خبری که منتشر شد، آمده بود که کمیسیون تلفیق پذیرفت درخواست رییس جمهور را در مورد لحاظ کردن طرح تحول در لایحه‏‌ی بودجه، در نظر بگیرد. البته به جای سی و چهار هزار میلیارد تومان که پیشنهاد رییس جمهور بود، با رقم بیست هزار میلیارد تومان موافقت کرده است. در این زمینه با آقایان دکتر پدرام سلطانی، عبدالرضا ترابی، و دکتر مصطفی کواکبیان گفت و ‏گو کرده‌ام.



سیستم بانک‏‌داری در ایران در گفت و گو با محمد‌رضا بهزادیان، رییس سابق اتاق بازرگانی تهران
«فروش پنج درصد سهام، خصوصی‌سازی نیست»

مریم محمدی: فروش سهام «بانک ملت» به عنوان فروش اولین بانک دولتی در ایران، و همچنین خبر رشد مطالبات معوق بانک‏‌های دولتی و خصوصی، در زمره‏‌ی اخبار با اهمیت اقتصادی‌، در بخش اخبار اقتصادی اکثر رسانه‏‌های ایران قرار داشت. رییس سابق اتاق بازرگانی تهران در این باره می‌گوید: «این یک نوع خبررسانی نادرست است. وقتی می‏توان گفت بانک خصوصی شده که ۵۱ درصد آن به بخش خصوصی واگذار شود. وقتی تنها پنج درصد از سهام بانک ملت عرضه شده، نیمی از سهام آن فروخته شده، یعنی دو و نیم درصد از بانک ملت، عملاً در معامله‌‏ی روز پنج‌شنبه فروخته شده است.»



گفت ‌و گو با کمال اطهاری و تقی رحمانی پیرامون تاثیر مشکلات اقتصادی در نتایج انتخابات آتی ریاست جمهوری
«قلبم را گاز بزن ولی نانم را گاز نزن»

مریم محمدی:‌ بحث‏های سیاسی عمدتا با مسایل اقتصادی گره خورده‏اند. این برنامه، به بررسی مشکلات اقتصادی جامعه و تاثیرات احتمالی آن در نتایج انتخابات آتی ریاست جمهوری، اختصاص دارد. دکتر کمال اطهاری، کارشناس اقتصادی اقتصاد شهری در گفت ‌و گو با زمانه می‌گوید:‌ «خط فقر در جامعه‏ی ایران یک تا دو دهک خانوار پایین جامعه‏ی ما را دربر می‏گیرد. تا حدود سه سال پیش، یک دهک را دربر داشت. اما با نرخ تورمی که به خاطر اعمال سیاست‏های غلط، این مدت نصیب جامعه شد، خط فقر مطلق به دو دهک تسری پیدا کرده است.»



گفت و گو با اکبر اعلمی و احسان محرابی پیرامون گزارش تفریق بودجه
«دولت نشان داده که تابع مجلس و قوانین نیست»

مریم محمدی:‌ روز شانزدهم بهمن ماه ۱۳۸۷، در مجموعه‏ی اخبار مربوط به مجلس شورای اسلامی آمده بود که: گزارش دیوان محاسبات مربوط به تفریق بودجه‏ی سال ۱۳۸۵ به مجلس ارائه و در آن نشان داده شده است که یک میلیارد دلار مازاد فروش نفت، به خزانه‏ی کشور واریز نشده است. اکبر اعلمی، در گفت‌وگو با زمانه می‌گوید: «این دولت نشان داد که خیلی تابع مجلس و قوانین، ضوابط و مقرارت نیست. حتی در رابطه با سفرهای استانی هم ایرادی که می‏گرفتیم، این بود که در این سفرها وعده‏هایی خارج از مصوبات مجلس به مردم داده می‏شود.»



بودجه‌ی سال ۸۸ دولت نهم در گفت و گو با دکتر جمشید اسدی
«برداشت از بودجه‏‌ی عمرانی، گرفتن آینده‏‌ی کشور»

مریم محمدی: هفته‏‌ی گذشته، بودجه‌‏ی سال ۸۸ دولت نهم به مجلس ارائه شد. به این ترتیب، مجلس برای بررسی این بودجه فقط دو هفته زمان در اختیار دارد. دکتر جمشید اسدی در این باره در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «‌در زمانی که قیمت نفت بالا بود، بودجه‏‌ی دولت گرفتار کسری شد. ریز بسیاری از مواد بودجه مثل گذشته به مجلس نیامده و آن‌‏ها را به ‏طور کلی به مجلس ارائه کرده‌‏اند. هم‌چنین معنی عمده‌‏ی برداشت از بودجه‏‌ی عمرانی و تخصیص ‏‏‏آن به بودجه‌‏ی جاری، از میان بردن آینده‏‌ی یک کشور است.»