ایران

آیا بهمن ۵۷ در بهمن جنبش سبز تکرار می‌شود؟

داریوش برادری: مهم‌ترین تفاوت صحنه و سناریوی بهمن جدید با بهمن قدیمی در تفاوت «صحنه بازی» است. جنبش کنونی سبز به طور عمده یک جنبش مدنی است و در پی ایجاد تحول مدنی و نهادینه ساختن «صحنه مدنی، چالش میان جامعه مدنی/دولت» و چیرگی بر «پسرکشی و بی‌قانونی سنتی» است. این تحول و تغییر صحنه به معنای رهایی از میل «پدرکشی سنتی» و انفجار کینه و خشم بر علیه یک «پدر مقصر» نیز هست.

«خشونت‌ها مردم را مصمم‌تر کرده است»

مریم محمدی: در بررسی فضای سیاسی جاری ایران، مهم‌ترین چشم‌انداز پیش ‌رو چگونگی برگزاری مراسم ۲۲ بهمن و چگونگی حضور جنبش سبز در آن و نحوه برخورد حکومت با آن اهمیت تعیین کننده‌ای یافته است. برای تأمل بیش‌تر بر این بحث‌ها و بررسی امکان خشونت‌های احتمالی از هر دو طرف با علی‌رضا رجایی، نویسنده و فعال سیاسی از طیف فعالان ملی، مذهبی گفت‌وگو کرده‌ام.

دین سبز

بهداد بردبار: حسن محدثی، مدرس جامعه شناسی در دانشگاه، پژوهش‌گر حوزه دین و از حامیان جنبش سبز است. او مباحثی پیرامون سنخ‌شناسی دین مطرح کرده است. محدثی منتقد نگاه دکتر سروش، حجت الاسلام کدیور و استاد ملکیان به مقوله دین است. در گفت‌وگویی با وی سعی شده مبحث دین سبز را که در تقابل با دین ورزی سرخ و سیاه مطرح شده، معرفی شود.

«فشار بر استادان، برخوردی سیاسی است»

حسین علوی: صدور حکم بازنشستگی و ممنوع‌التدریس شدن تعداد دیگری از استادان اقتصاد در دانشگاه علامه طباطبایی، به نظر برخی تحلیل‌گران نشان از موج تازه‌ای از تصفیه استادان دارد. در مردادماه امسال رهبر ایران از اینکه رشته‌های علوم انسانی در دانشگاه‌های ایران بیش از حد گسترده است انتقاد کرده بود. در این زمینه با دکتر سعید پیوندی، استاد دانشگاه در پاریس گفت‌وگو کرده‌ام.

«ظرفیت‌های فرهنگی جامعه، مهارکننده خشونت است»

حسین علوی: گسترش خشونت سازمان‏یافته در ایران، از جمله ترورها و نیز اعمال خشونت توسط گروه‌های سرکوب‌گر حرفه‌ای در تظاهرات آرام مردم، به ویژه بعد از روی‏دادهای مربوط به انتخابات ریاست جمهوری، نگرانی بسیاری را برانگیخته است. آیا می‏توان منشا و ماهیت این خشونت‏ها را تعریف و آن‏ها را دسته‏بندی کرد؟ با مهدی فتاپور، فعال و تحلیل‌گر سیاسی در این باره گفت‌وگو کرده‌ام.

«نباید نگران استفاده از امکانات بین‏المللی‏‏ بود»

نیک‌آهنگ کوثر: گفته می‏شود در آمریکا بودجه‏ای برای کمک به آزادی اطلاع‏رسانی، از سوی کنگره تصویب خواهد شد. مهدی یحیی‏نژاد، مدیر سایت «بالاترین» در همین رابطه می‏گوید: «فعالان ایرانی باید به شکلی ابایی را که قبلا داشتد کنار بگذارند و به سراغ مؤسسات بین‏المللی بروند و سعی کنند این بودجه‏ها را هدایت کنند. تا اتفاقی که قبلا افتاده، دوباره نیفتد و این بودجه‏ها هدر نرود.»

وکیل دکتر یزدی: به کجا مراجعه کنم؟! اصلا راه نمی‏دهند

مریم محمدی: در پی اعمال فشارها و محدودیت‏ها بر سازمان‏ها و احزاب سیاسی، وزارت اطلاعات اعلام کرد که فعالیت همه‏ی سایت‏های خبری و سیاسی مربوط به «نهضت آزادی ایران» غیرقانونی است. این خبر در حالی اعلام شد که مدتی بود فشار بر نهضت آزادی و احضار و بازجویی اعضای آن ادامه داشت. در این ارتباط با محمد دادخواه، وکیل دکتر یزدی؛ دکتر نوربخش، داماد دکتر یزدی و دکتر محمد برقعی گفت‌وگو کرده‌ام.

آخرین روزهای «شاه» قبل از ترک ایران

فرنگیس محبی: بیست و ششم دی‌ماه، سی و یکمین سالگرد خروج محمد رضا شاه پهلوی از ایران بود که پایانی بود بر نظام سلطنتی در ایران. در طول ٣١ سال گذشته کتاب‌ها و مقالات گوناگونی درباره آخرین روزهای شاه در ایران و خروج او از کشور نوشته شده که یکی از جدیدترین آن‌ها کتاب «آخرین روزها» به قلم دکتر هوشنگ نهاوندی وزیر و رئیس دانشگاه در دوران محمد رضا پهلوی است. با ایشان در باره آن‌چه که آن روزها به وقوع پیوست، گفت‌وگو کرده‌ام.

رویدادهای سیاسی ایران در هفته‌ای که گذشت

رضا جمالی: در هفته گذشته ترور دکتر مسعود علی‌محمدی از مهم‏ترین روی‏دادهای ایران بود که احتمالات زیادی را درباره عاملان پشت این ترور مطرح کرده است. اظهارات اسدالله بادامچیان مبنی بر احتمال ترور سران به اصطلاح «فتنه»، بیانیه‌های متعدد اصلاح طلبان، اعلام نام سعید مرتضوی به عنوان مقصر اصلی حادثه کهریزک و نیز طرح قطع رابطه ایران و انگلستان در مجلس هم از مهم‌ترین رویدادهای مهم ایران در هفته گذشته بودند.

«ترور دکتر علی‌محمدی یک پیام بود»

فرنگیس محبی: با توجه به این که مقامات ایران ترور دکتر مسعود علی‌محمدی را به آمریکا و اسراییل نسبت می‏دهند و از سوی دیگر، میرحسین موسوی و رفسنجانی در بیانیه‏هایی این اقدام را خط تازه‏ی توطئه می‏دانند، پس چه کسانی می‏توانند در پشت این ترور قرار داشته باشند؟ این موضوعی است که با دکتر علی‏رضا نوری‏زاده، نویسنده و تحلیل‏گر سیاسی در لندن در میان گذاشته‌ام.

بی‌خبری خانواده‌ها از بازداشت شدگان سنندج

حسین علوی: در جریان برگزاری مراسم دومین سال‌گرد مرگ مشکوک ابراهیم لطف‌اللهی، دانشجویی که دوسال پیش در زندان سنندج درگذشت و پیکر او بدون حضور خانواده و تشریح پزشکی دفن شد، تعدادی بازداشت شدند. کاوه کرمانشاهی سخن‌گوی دیده‌بان حقوق بشر کردستان می‌گوید که از وضعیت دستگیرشدگان هنوز اطلاعی در دست نیست. در این زمینه با کاوه کرمانشاهی، گفت‌وگو کرده‌ام.

بی‌اطلاعی از محل نگهداری محمدتقی خلجی

حسین علوی: سه شنبه ۲۲ دی‌ماه محمدتقی خلجی، از روحانیون نزدیک به آیت‌الله منتظری و آیت‌الله صانعی، در منزلش در قم بازداشت شد. با فرزندش، مهدی خلجی، پژوهش‌گر الاهیات و سیاست اسلامی و نیز تحلیل‌گر مسائل ایران و شیعه در خاورمیانه، در باره‌ی این دستگیری و موج تازه‌ی فشار بر روحانیون مستقل و منتقد حکومت، گفت‌وگو کرده‌ام.

استعفای سردبیر روزنامه‏ی «آفتاب یزد» پس از ده سال

مریم محمدی: سردبیر روزنامه‏ی «آفتاب یزد» در ایران، امروز طی انتشار سرمقاله‏ای، از سردبیری این روزنامه، پس از ۹ سال استعفا کرد. مجتبی واحدی علت استعفای خود را اتهاماتی دانست که به گفته‏ی او محمد علی رامین، معاون وزارت ارشاد، در سیمای جمهوری اسلامی به وی نسبت داده است. در این باره با ایشان گفت‌وگویی انجام داده‌ام.

ترور علی‌محمدی؛ دامی برای سرکوب جنبش سبز؟

محمد ساجدین: دسیسه‌های خشونت‌طلبانه، مسئولیت رهبران و فعالین و طرف‌داران جنبش سبز در پایبندی و تقید به اصول مبارزه‌ی بی‌خشونت را از این مرحله به بعد صد چندان می‌کند. ترور دکتر علی‌محمدی نشان می‌دهد که هشدار برخی سران جنبش سبز که نهادهای نظامی و امنیتی حاکمیت بسیار علاقمند به انتصاب خشونت به جنبش سبز هستند، درست و مطابق مستندات است.

بیش از ٢٠٠ دانشجو در زندان‌ها هستند

حسین علوی: بنا به گزارش‌ها، طی روزهای اخیربازداشت های گسترده دانشجویان و فعالان دانشجویی در دانشگاه‌های مختلف کشور ادامه داشته است. تعداد این بازداشت‌ها ده‌ها تن می رسد. قبل از آن چهار عضو شورای مرکزی سازمان دانش آموختگان (ادوار تحکیم) نیز دستگیر شده بودند. با امین احمدیان عضو شورای مرکزی ادوار تحکیم در این باره گفت‌وگو کرده‌ام.

دولت در سایه؟

مریم محمدی: با مهندس کوروش زعیم، از رهبران جبهه ملی در باره‏ی شرایط سیاسی جاری، موقعیت جبهه‏ی ملی ایران، نگاه این جبهه به مشکلات و مسائل جاری و راه‏های برون‏رفت از آن که پیش از این توسط جبهه‏ی ملی اعلام شده است، گفت‏وگو کرده‏ام و از ایشان پرسیده‌ام که با توجه به محدودیت‏های سیاسی موجود برای سازمان‏ها و احزاب، جبهه‏ی ملی ایران در چه موقعیتی قرار دارد و راه حل پیشنهادی جبه ملی برای برون‌رفت از بحران کنونی ایران چیست.

نامه سرگشاده جمعی از روزنامه‌نگاران و وبلاگ‌نویسان

جمعی از وبلاگ‌نویسان و روزنامه‌نگاران در نامه‌ای سرگشاده به آیت الله صادق لاریجانی، نسبت به هتک حرمت کیوان مهرگان و عبدالرضا تاجیک توسط روزنامه کیهان اعتراض کردند. در قسمتی از این نامه آمده است: «پرسش ما جوانان از جنابعالی این است که فضای افترا، تهمت پراکنی و بازی با حیثیت و آبروی جوانان‌مان توسط روزنامه دولتی کیهان چه زمانی پایان داده می‌شود؟»

«باید یک گروه میانجی شکل بگیرد»

حسین علوی: درباره بیانیه‏ی هفدهم میرحسین موسوی، ارزیابی‌ها و برداشت‏های متفاوتی ارائه می شود. آن‏چه در مرکز توجه این بیانیه قرار دارد، پیشنهادهای پنج‏گانه‏ای است که برای خروج از بحران مطرح شده است. اگر روی‏کرد این بیانیه‏ به نوعی روی‏کرد تفاهم در درون همه‏ی جناح‏ها و گرایش‏های حکومت برای خروج از بحران تلقی شود، آیا در شرایط حاضر، امکان چنین تفاهمی در درون حکومت وجود دارد. با دکتر علیرضا نامورحقیقی، تحلیل‌گر سیاسی در این باره به زمانه می‌گوید.

مرگ تئوکراسی؛ کشتار در تهران نمی‌تواند ادامه یابد

نیوزویک، ترجمه احسان نوروزی: کشوری که تلاش می‌کند با الگوبرداری از یک کتاب مقدس بر مردم‌اش حکومت کند، بلافاصله خود را در سراشیبی سقوط و رو به زوال خواهد دید: استعداد زنان سرکوب می‌شود و به هدر می‌رود، مغز فرزندان این کشور به تسخیر مفاهیمی در می‌آید که از فرط تکرار در مدارس مذهبی، ملکه ذهن‌شان شده است، و دانش‌آموختگان و روشنفکران هم در چنین جوامعی یا در تبعیدند، یا در زندان.

مسیری که بی‌بازگشت می‌شود

فرنگیس محبی: بیانیه شماره‌ی ۱۷ میرحسین موسوی که در آن پنج پیشنهاد برای خروج از بحران مطرح شده است، واکنش‌های متفاوتی را برانگیخت. در این پیشنهادها مواردی چون اعلام مسئولیت‌پذیری مستقیم دولت، تدوین قانون شفاف و اعتمادبرانگیز برای انتخابات، آزادی زندانیان سیاسی ذکر شده است. در بررسی واکنش‌ها و نتایج این بیانیه گفت‌وگویی داشتم با حسین باستانی در فرانسه.