جامعه مدنی


گفت‌وگو با فواد صابران
«اتهامات علیه بهائیان زندانی نادرست است»

حسین علوی: پس از بازداشت تعدادی از بهائیان در روزهای اخیر، عباس جعفری دولت‌آبادی، دادستان تهران آن‌ها را متهم به شرکت در حوادث روز عاشورا و کشف سلاح از آن‌ها کرده است. دکتر فواد صابران، بهایی روانپزشک و فعال مدنی در پاریس ضمن رد این اتهامات، درباره تعداد بهائیانی که طی روزهای اخیر بازداشت‌ شده‌اند و وضعیت آن‌ها در زندان با «زمانه» سخن گفته است.



کمیسیون آشتی ملی در ایران امکان‌پذیر است؟

آتنا پژوهش: هرچند که مقایسه‌ی آقای خامنه‌ای با کلرک و موسوی با نلسون ماندلا، مقایسه‌ای منطقی به نظر نمی‌رسد. اما پیش‌نهاد افشین ایلیان مبنی بر انتقال صلح‌آمیز قدرت و برپا کردن یک «کمیسیون حقیقت‌جویی، آشتی و بخشش» را می‌توان یکی از راه‌حل‌های موجود و عقلانی در دنیای امروز دانست و بار دیگر مطرح کرد.



مبارزات مدنی و نظریه‌ی درگیری بدون خشونت

کریم احمد: مقایسه‌ی وضعیت کنونی در هند، آمریکا و آفریقای جنوبی (سه کشوری که راه صلح و بخشش را برای تغییر و مبارزه انتخاب کردند) با چین و ویتنام و ایران و الجزایر و زیمبابوه و آنگولا و نیکاراگوئه و کوبا (که همگی راه خشونت انقلابی و انتقام را برگزیدند) به‌روشنی نشان می‌دهد که کدام روش به سرنوشت بهتر و آرمانی‌تری برای تحولات اجتماعی منجر می‌شود و باید مورد توجه آزادی‌خواهان عدالت‌جوی جهان به‌عنوان الگوی مبارزاتی قرار گیرد.



گفت و گو با آذر منصوری، معاون سیاسی «جبهه‏ی مشارکت» و سعید مدنی، پژوهش‏گر اجتماعی و عضو «شورای فعالان نیروهای ملی مذهبی»
نکات ضعف و قوت طرح رفراندم

مریم محمدی: به نظر می‏آید که سخنان و موضع‏گیری هاشمی رفسنجانی در نماز جمعه‏ی هفته‏ی گذشته و موضع‏گیری محمد خاتمی در دیدار با تعدادی از خانواده‏‏های بازداشت‏شدگان حوادث اخیر، توانسته است پاسخی به برخی از پرسش‏ها باشد. اما رفراندم مطرح شده از جانب آقای خاتمی چه نکات ضعف و قوتی دارد؟ این بحث را در گفت‏ و گو با خانم آذر منصوری، معاون سیاسی «جبهه‏ی مشارکت» در تهران و هم‏چنین آقای سعید مدنی، پژوهش‏گر اجتماعی و عضو «شورای فعالان نیروهای ملی مذهبی»، طرح کرده‏ام.



ایرانیان آلمان فریاد زدند: «اتحاد مبارزه پیروزی»

اختر قاسمی: شهر کلن دیروز شنبه شاهد یکی از بزرگترین تظاهرات‌ اپوزوسیون ایران در آلمان بود. به نقل از برخی منابع جمعیتی نزدیک به ۵ هزار نفر اما به گفته پلیس آلمان جمعیتی نزدیک به ۴ هزار نفر در این تظاهرات شرکت کرده بودند و حضور گسترده و فعال جوانان ایرانی بسیار امید بخش و چشمگیر بود. از این مراسم گزارشی تهیه کرده‌ام که در ادامه می‌خوانید.



بیانیه گروهی از فعالین ضد جنگ در خارج از کشور درباره انتخابات ریاست جمهوری
رییس جمهور، سیاست خارجی سازنده اتخاذ کند

ما گروهی از دانشگاهیان و فعالین ضد جنگ ایرانی در آمریکا و اروپا هستیم که پیگیرانه از حقوق ملی ایران ازجمله در زمینه انرژی هسته‌ای در برابر تبلیغات دروغین و جوسازی‌های فریب‌کارانه رسانه‌های جمعی غرب و اسرائیل و در مقابل نظریه‌پردازان جنگ‌‌طلب آنان دفاع کرده‌ایم. در این روزها که به انتخابات ریاست جمهوری نزدیک می‌شویم، وظیفه خود می‌دانیم که تجارب چندین ساله‌مان در دفاع از حقوق ملی ایران در خارج از کشور را برای اولین بار با همه هموطنانمان در میان گذاریم تا روشن کنیم با چه نوع سیاست‌هایی می‌توان شرایطی را به وجود آورد که در آن دفاع موثر از منافع ملی در صحنه بین‌المللی بتواند بدون انزوای سیاسی ایران انجام پذیرد.



تأکید مدال‌آوران و نویسندگان بر مشارکت در انتخابات

بی‌شک از پس یک قرن بیم و امید، امروز این سوالات اساسی شایسته پرسیدن است: اگر این رأی حداقلی، این انتخابات نسبی، که دستاورد ناکافی جنبش فراگیر تاریخی ملت ایران است، بی‌ثمر برای ما و بی‌اثر در تمشیت امور بود، این هجوم بی‌امان سراسری به نامزدهای باقی مانده جنبش اصلاحات از چه روست؟ آن‌ها که در این چهارسال، دربرابر دیدگان ناظر ملت، کردند آنچه کردند، و امسال برخلاف چهار سال پیشتر، عیان است که درصورت حاکمیت دوباره چه‌ها خواهند کرد، این کاروان مردم فریب وعده‌های دنیایی و اخرایی را از چه رو در کوچه‌‌ها و خیابان‌های ما به راه انداخته‌اند؟



تشکیل کمیته‏ی صیانت از آرا، قانونی است؟

مریم محمدی: چگونگی برگزاری انتخابات سالم و حفاظت از آرای مردم بحثی است که در این دوره از انتخابات ریاست جمهوری در تشکیل «کمیته‏ی صیانت از آرا»، صورت مشخص‏تری یافته است. کمیته‏‏ای از جانب ستادها‏ی دو نامزد اصلاح‏طلبان تشکیل شده است و از همان آغاز طرح خود، با مخالفت شورای نگهبان و وزارت کشور دولت نهم، روبه‌رو است. در این زمینه با مرتضی الویری، عضو مسئول این کمیته، محسن صفایی فراهانی، معاون دبیرکل حزب مشارکت، محمد‌رضا خباز، نماینده‏ی مردم کاشمر در مجلس هشتم، محمد تقی محصل همدانی، رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس هفتم و هم‏چنین جلال‏الدین حجتی، سخن‏گوی «کمیته‏ی مستقل و مردمی صیانت از آرا»، گفت و ‏گو کرده‌ام.



محدودیت‌های دو رویه‌ی انتخاباتی

احمد احقری: تحولات قانونی در سیر طبیعی حرکت یک جامعه، غالباً خط پایانی تحولات‌اند و نه نقطه آغاز آن. تمام این روندهای اجتماعی، مانند انتخابات از دینامیسمی دو رویه برخوردارند و محرک‌های آن‌ها از یک فرهنگ عمومی در جامعه سرچشمه می‌گیرند که در پیدایش و تداوم آن هم حکومت کنندگان و هم حکومت شوندگان به یک میزان دخیل‌اند. اشتباه در این است که تصور می‌شود ایجاد تغییرات و تحولات، تنها به حکومت و قدرت سیاسی وابسته است. این نگاهی است که قادر به درک دو رویه بودن تحولات اجتماعی نیست و تنها عامل تغییر را به قدرت سیاسی، یعنی حکومت کنندگان، محدود می‌کند. در واقع اندیشه تحریم انتخابات ریشه در کج‌فهمی و واژگونه‌نگری به روند تغییرات اجتماعی دارد.



مروری بر سالی که گذشت
۱۳۸۷ سالی سخت به روایت سازمان‌های مدافع آزادی بیان

نیک آهنگ کوثر: مرور اخبار یک ساله‏ی انجمن‏ها و سازمان‏های مدافع آزادی بیان، نشان می‏دهد که سال ۱۳۸۷، به هیچ عنوان امیدوار کننده نبوده است. سال ۸۷، سال خوبی برای وبلاگ‏ نویس‏ها هم نبود. چهار فعال «کمپین برابری حقوق زنان» که در وبلاگ‏های «زنستان» و «تغییر برای برابری» می‏نوشتند، به شش ماه زندان محکوم شدند. در بهمن ماه سال جاری نیز احکام محکومیت چهار وبلاگ نویس ایرانی، به نام‏های امید معماریان، شهرام رفیع‏زاده، جواد غلام تمیمی و روزبه میرابراهیمی، صادر شد. در پایان سال به جمع بندی اتفاقات مربوط به رسانه ها در سال گذشته می پردازیم.



گفت و گو با دو عضو «کمیته‏ی دفاع از انتخابات آزاد، سالم و عادلانه»:
کمیته‌ای برای اطلاع‌رسانی میزان سلامت انتخابات

مریم محمدی: در آستانه‌ی آخرین انتخابات مجلس شورای اسلامی در ایران، توسط تعدادی از فعالان مدنی، سیاسی، اجتماعی و حقوق‌دانان ایرانی، نهادی به نام «کمیته‌ی دفاع از انتخابات آزاد، سالم و عادلانه» تشکیل شد. اینک، باز این کمیته به استقبال انتخابات ریاست جمهوری دوره‌ی دهم رفته و بیانیه‌ای در این مورد صادر کرده است. به مناسبت انتشار این بیانیه، با دو تن از اعضای این کمیته، مرضیه مرتاضی لنگرودی فعال ملی - مذهبی، و دکتر عبدالفتاح سلطانی وکیل دعاوی صحبت کرده‌ام.



دانشگاه آزاد دیگر «جزیره ثبات» ‌نیست
بی‌خبری از وضعیت دو فعال دانشجویی دانشگاه آزاد

رغم سیاست‌های بسته دانشگاه آزاد و تلاش مجموعه مدیریتی آن برای نشان دادن این نهاد آموزشی عریض و طویل به عنوان «جزیره ثبات»، رفته رفته صدای انتقاد داشنجویان این دانشگاه و به‌خصوص دانشجویان سیاسی آن، به حاکمیت به گوش افکار عمومی رسیده است. بر همین اساس و در جریان بازداشت های گسترده فعالان دانشجویی در آستانه ۱۸ تیر امسال نیز دست‌کم دو فعال دانشجویی دانشگاه آزاد در تهران بازداشت شدند.



گفتگوی با فریبا عادل خواه، پژوهشگر بنیاد مطالعات علوم سیاسی پاریس
سی سال جمهوری اسلامی و نهادهای مدنی

فریبا عادل خواه پژوهشگر مدرسه علوم سیاسی پاریس که برگزاری کنفرانس " سی سال جمهوری اسلامی و نهادهای مدنی" را در دستور کار دارد به رادیو زمانه می گوید: ما از جامعه مدنی زیاد صحبت کرده‌ایم اما از گروه‌هایی که نقش میانه‌ای و نقش واسطه فرهنگی میان دولت و ملت را بازی می کنند در این سی سال کمتر حرف زده‌ایم.



گفتگو با ابراهیم مددی پس از آزادی از زندان

مطابق آمارى كه از طرف وزارت كار اعلام شده است، تعداد كارگران ايرانى در حدود پانزده تا شانزده ميليون نفر است. متاسفانه طبقه كارگرى ايران از داشتن تشكل هاى مستقل مانند تشکل سنديكايى، اتحاديه و غيره، محروم هستند. در واقع بر اساس قوانين بين المللى كار، كارگران بايد از اين حقوق برخوردار باشند، ولى در ايران اين قوانين اجرا نمی شود و جامعه كارگرى، متضرر می شود.



گفتگو با عیسی سحرخیز درباره آزادی دکتر سهراب رزاقی
«روی بحث دموکراسی حساسیت ویژه‌ای دارند»

چهارشنبه گذشته، دکتر سهراب رزاقی، مدیر مؤسسه کنشگران داوطلب، با قرار وثیقه از زندان آزاد شد. پنجشنبه‌شب جمعی از فعالان جامعه ‌مدنی ایران با وی در منزلش دیدار کردند. در همین رابطه با عیسی سحرخیز، عضو شورای مرکزی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات که در این نشست حضور داشت، گفت‌وگو کردیم. وی می‌گوید بیشترین حساسیت روی دوره‌ای بوده که به عنوان دموکراسی و دولت نو برگزار می‌شده است.



با اجرای حکم تخلیه، تمام کتاب‌های ویستار را آتش می‌زنیم

روز گذشته خبر پلمب شدن چندین کتاب‌فروشی در تهران و از جمله ویستار منتشر شد، این در حالی است که چندی پیش نیز، مالک ساختمان این انتشارات، در حکم تخلیه‌ای به این انتشارات فرصت داده بود تا ظرف سه روز کتابفروشی را تخلیه کنند. در آن زمان فرخنده‌ی حاجی زاده و پژمان سلطانی، مدیران این انتشارات در گفتگویی با زمانه به بررسی این مساله پرداختند.



من کيان تاجبخش را می شناسم

به من گفت که با اجازه رسمی دولت یکی از وازرت خانه ها قرارداد همکاری با موسسه جامعه باز را در زمینه بهداشت داشته است. حالا کیان بیچاره مامور مخفی براندازی در ایران می شود. آخر کسی نیست بگوید آقایان کدام فعالیت مخفی وقتی خودتان قرارداد همکاری را رسما تایید کردید. وقتی خودتان بعد از زلزله بم رسما از موسسه جامعه باز کمک خواستید و کیان فقط رابط بین شما و آنها شد.



ایران؛ قدرت پنهان

این روش انتخابی رژیم اسلامی به‌طور کل و محمود احمدی‌نژاد به‌طور خاص است: «از رویارویی با غرب برای در‌هم‌کوفتن هر گونه کانون متفاوت قدرت استفاده کن». جنبش جدید کارگری تبدیل به یکی از جدی‌ترین‌ها در میان این دست کانون‌های قدرت شده‌است.



«کسی پاسخگوی خانواده‌های معلمان زندانی نیست»

علی باغانی، فرزند دبیر کل زندانی کانون صنفی معلمان: «خانواده‌های معلمان زندانی از محل بازداشت آنها اطلاعی ندارند و تمام نهادهای مسئول امنیتی، قضائی و هم‌چنین پلیس تهران در برابر مراجعه و پیگیری‌های مکرر این خانواده‌ها، از دادن کوچک‌ترین اطلاعی خودداری می‌کنند».



سعید محمدی، مشاور حقوقی کانون صنفی معلمان:
«معلمان تنها حقوق‌شان را می خواستند»

مشاور حقوقی کانون صنفی معلمان: تجمع معلمان کاملا صنفی بود و معلمان به‌خاطر حقوق خودشان در طی چند روز دست به تجمع زدند اما مسئولان با برخوردهای نادرست مسئله معلمان را امنیتی کردند».