زندان و مجازات


مهسا امرآبادی همسر مسعود باستانی روزنامه‌نگار:
«انتقال مسعود باستانی به رجایی‌شهر غیرقانونی است»

حسین علوی: بنا به گزارش‌ها، مسعود باستانی روزنامه‌نگار که با حکم شش سال حبس تعزیزی در زندان اوین نگهداری می‌شد، دوشنبه شب به زندان رجایی‌شهر منتقل شده است. زندان رجایی‌شهر از نظر درجه بندی جرائم، محل نگهداری زندانیان غیرسیاسی با احکام سنگین است. در این زمینه با مهسا امرآبادی، همسر مسعود باستانی گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با مادر مهدی شاندیز، فعال کارگری
«مهدی شاندیز»، فعال کارگری هنوز در بند است

پانته‌آ بهرامی: تعداد زیادی از شرکت کنندگان مراسم روز کارگر امسال در پارک لاله تهران، زخمی و حدود ١٥٠ نفر نیز دستگیر شدند. اکنون که حدود ٩ ماه از این ماجرا می‌گذرد، تقریباً تمامی دستگیر شدگان روز جهانی کارگر، با قرار وثیقه و کفالت آزاد شده‌اند و یا در انتظار محاکمه در بیرون از زندان به سر می‌برند اما گزارشی تهیه کرده‌ام از احوالات «مهدی شاندیز»، فعال کارگری است که به ٩ ماه حبس تعزیری محکوم شده و هنوز در بند است.



گفت‌وگو با نسرین ستوده، وکیل و حقوق‌دان
«بعد از عاشورا شاهد سنگین‌تر شدن احکام هستیم»

شیرین فامیلی: بسیاری از حقوق‌دانان و فعالان حقوق بشر دادگاه‌های غیرعلنی و عجولانه‌ای را که برای رسیدگی به پرونده بازداشت شدگان روز عاشورا و به طور کلی حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری برگزار می‌شود، غیرقانونی دانسته و احکام صادره را حیرت‌انگیز و بی‌سابقه توصیف کرده‌اند. نسرین ستوده، وکیل دادگستری در گفت‌وگو با زمانه یکی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر احکام صادره از سوی دادگاه‌های انقلاب را توضیح می‌دهد.



بخش پنجم
مواجه‌ی ایران با کنوانسیون‌های منع‌ شکنجه

حمید حمیدی:از آن‌جا که قوانین نقش مهمی در ‏تحقق سعادت بشری دارند، وضع آن‌ها در مورد پدیده‌های مختلف اجتماعی از جمله شکنجه، سعادت بشری را به سوی تکامل سوق می‌دهد. در ادامه‌ی سری بحث‌هایی در مورد شکنجه و قوانین ضد آن، این‌بار به ایران و نوع مواجه‌اش با کنوانسیون‌های ضد شکنجه و رفتار یا مجازات خشن و غیر انسانی پرداخته‌ام.



بخش چهارم
حقوق انسان و منع شکنجه

حمید حمیدی: «هر عمل عمدی که بر اثر آن درد یا رنج‌های شدید جسمی یا روانی علیه فردی به منظور کسب اطلاعات یا گرفتن اقرار از او و یا شخص سوم اعمال می‌شود، شکنجه نام دارد.» حتی سخن گفتن از این مقوله نیز چندان ساده نیست و خراشیدن روح را به همراه دارد؛ انگار باور بی‌رحمی انسان بر انسان باورکردنی نباشد. این بار به نگرش مخالفان شکنجه و سیر احیا و ایجاد قوانین مبارزه با شکنجه پرداخته‌ام.



نسرین ستوده، حقوق‌دان و وکیل دادگستری در گفت‌وگو با زمانه:
پرونده‌های قضایی یکسان؛ احکام متفاوت!

مریم محمدی: سرعت و تعداد دستگیری‏ها در ابعاد آن‏چنان بی‏سابقه‏ای در ایران پیش می‏رود که اعلام خبر و گزارش در باره‏‌ی هریک از دستگیر شدگان تقریبا غیرممکن به‏ نظر می‏رسد. به منظور توضیح گوشه‏‌ای از این فضا با خانم نسرین ستوده، حقوق‌دان و وکیل دادگستری که تعداد قابل توجهی از موکلین‏اش در زمره‏ی همین دستگیرشدگان هستند گفت‏وگو کرده‏ام.



گفت‌وگو با شهلا شفیق، از فعالان جنبش زنان و رضا هیوا، شاعر و فعال حقوق بشر در پاریس
«کارزار نجات زینب»

ایرج ادیب‌زاده: هم‌زمان با سال‌روز صدور اعلامیه‏ی جهانی حقوق بشر، فعالان حقوق بشر در ایران خبر از تأیید احکام اعدام‏ جدیدی می‏دهند. در پاریس گروهی از فعالان حقوق بشر با به راه ‏انداختن کارزاری بر علیه این اعدام‏ها و فراخوان برای جلب توجه افکار عمومی دنیا خواهان آن شدند که با فشار آوردن بر حاکمیت، از اجرای این احکام جلوگیری شود. در این زمینه گفت‌وگویی داشتم با شهلا شفیق و رضا هیوا هماهنگ کننده این کارزار.‌



گفتگو با شیرین فیروزی، همسر دکتر اکبر کرمی
بازداشت یک پژوهش‌گر مسائل دینی در قم

حسین علوی: بنا به گزارش‌ها، دکتر اکبر کرمی، پزشک و پژوهش‌گر مسائل دینی در قم، در منزل خود بازداشت شده و خانواده او هنوز هیچ اطلاعی از وضعیت وی ندارند. در مورد زمان و چگونگی بازداشت وی با شیرین فیروزی، همسر اکبر کرمی، گفت‌وگو کرده‌ام.



انفرادی به خاطر اعتراض به شرایط نامناسب اوین

مریم محمدی: بهمن احمدی امویی، روزنامه‏نگار سرشناسی که در سی‏ام خرداد ماه، در ارتباط با حوادث مربوط به انتخابات ریاست جمهوری دهم دستگیر شد، هنوز در زندان اوین نگه داشته شده است و دیروز خبر رسید که مجدداً به سلول انفرادی منتقل شده است. در باره‏ی این خبر و مسائل مربوط به آن، با ژیلا بنی‏یعقوب، همسر ایشان، در سال‌روز ازدواجش با بهمن احمدی امویی، گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با مهدیه محمدی، همسر احمد زیدآبادی
احمد زیدآبادی، همچنان در زندان ماند

حسین علوی: احمد زیدآبادی، روزنامه نگار و تحلیل‌گر سیاسی که در جریان رویدادهای پس از انتخابات بازداشت شد و قرار بود پس از پنج ماه بازداشت و در پی یک دادگاه غیرعلنی، روز یکشنبه به قید وثیقه آزاد شود، به دلیل ناروشنی، این رای دادگاه به اجرا درنیامد و او همچنان در زندان ماند. در گفت‌وگوی کوتاهی با مهدیه محمدی، همسر این روزنامه نگار، درباره تصمیم دادگاه و دلیل عدم اجرای قرار وثیقه برای آقای زیدآبادی پرسیدم.



گفت‌وگو با محمد اولیایی‌فرد، وکیل دادگستری
بدرفتاری با زندانیان زن در اوین

مریم محمدی: روز یک‌شنبه در خبرها آمده بود که رییس بند زنان زندان اوین همه‏ی زندانیان زن سیاسی را از تماس تلفنی و ملاقات حضوری با خانواده‏های خود محروم کرده است. بر اساس همین خبر، این تصمیم در پی آن گرفته شده است که پس از سرد شدن نسبی هوا، برخی زندانیان زن از هواخوری اجباری در ساعت شش بامداد امتناع کرده بودند. در این زمینه با محمد اولیایی‏فرد که موکلش، شبنم مددزاده هم‌اینک در بند زنان اوین به سر می‌برد، گفت‏وگویی کرده‏ام.



گفت و گو با مینا جعفری، وکیل و حقوق‌دان و نیز بستگان برخی از دستگیرشدگان حوادث اخیر
«اتهام پسرم، تماس با رادیوهای بیگانه است»

مریم محمدی: دستگیر شدگان حوادث اخیر، علی‏رغم این‌که همه در رابطه با اعتراضات مربوط به نتایج انتخابات دستگیر شده‌‏اند، به دو گروه سرشناس، و زندانیانی که کم‏تر شناخته شده هستند یا اساسا ناشناس‏اند تقسیم می‌شوند. زندانیان ناشناس، مشکلاتی شاید ویژه‏تر داشته باشند. در این رابطه با خانم مینا جعفری، که وکالت برخی از این دستگیرشدگان را بر عهده دارد، و نیز بستگان برخی از زندانیان حوادث اخیر گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با سپهرناز پناهی، همسر سعید لیلاز و مهدیه محمدی، همسر احمد زیدآبادی از بازداشت‌شدگان حوادث پس از انتخابات
مسأله تفاوت برخورد دادستان جدید با سایر مقامات

مریم محمدی: اکثر قریب به اتفاق دستگیر شدگان وقایع پس از انتخابات ریاست جمهوری، هم‏چنان در بلاتکلیفی به سر می‏برند. روز چهارشنبه، بیش از ۱۰۰ نفر از اعضای خانواده‏های این دستگیر شدگان در مقابل دادستانی تهران اجتماع کردند تا اعتراض خود را نسبت به ادامه‏ی این وضعیت نامعلوم اعلام کنند. در باره‏ی این حرکت، با خانم سپهرناز پناهی، همسر سعید لیلاز، اقتصاددان و هم‏چنین با خانم مهدیه محمدی، همسر احمد زیدآبادی، دبیر کل سازمان ادوار که نگرانی‏های زیادی پیرامون وضعیت سلامتی وی در طی زمان بازداشت وجود داشته است، گفت‏وگویی انجام داده‏ام.



گفت و گو با نسرین ستوده، فعال حقوق بشر
«استمرار بازداشت کیوان صمیمی غیرقانونی است»

حسین علوی: در حالی که برخی مقامات قضایی ایران از برگزاری دادگاه تعداد دیگری از فعالان مدنی و سیاسی سخن می‌گویند، برخی گزارش‌ها حاکی است که فشارهای روانی بر کیوان صمیمی روزنامه‌نگار زندانی افزایش یافته و وضعیت زندانیان سابق بازداشتگاه کهریزک نیز نامشخص است. در این ارتباط با نسرین ستوده، حقوق‌دان و فعال حقوق بشر در تهران گفت و گو کرده‌ام.



قتل فرزند: پدر تعزیر، مادر اعدام

کیارش پارساعالی‌پور: سهیلا قدیری، زن جوانی که به اتهام قتل نوزاد پنج روزه‌اش به اعدام محکوم شده بود، بامداد چهارشنبه بیست ونهم مهرماه، در زندان اوین به دار آویخته و اعدام شد. اما شنیده‌ها حاکی از این است که در پرونده سهیلا قدیری ابهاماتی وجود داشته است که معلوم نیست چرا بدون توجه به این موارد حکم ایشان به اجرای احکام رفته و نهایتاً اعدام شده است. در همین رابطه به سراغ محمد مصطفایی، حقوقدان و هم‌چنین مینا جعفری، وکیل پرونده سهیلا قدیری رفته و در این باره از ایشان سؤالاتی پرسیده‌ام.



گفت‌و‌گو با خلیل بهرامیان، محمد مصطفایی، عبدالصمد خرمشاهی و صالح نیکبخت، وکلای دادگستری و حقوقدان
پیچیدگی وضعیت بازداشت‌شدگان حوادث اخیر

مریم محمدی: به نظر می‌آید وضعیت متهمان حوادث اخیر هنوز روشن نیست و این پیچیدگی بر خلاف معمول، فقط در باره‏ی متهمانی که پرونده‏ی آنان هنوز تکمیل نشده و یا دوران بازجویی خود را نگذرانده‏اند، نیست. این ناروشنی در مورد کسانی که به دادگاه رفته‏اند و آنانی که محاکمات‌شان پایان یافته نیز صادق است. در همین زمینه با چهارتن از وکلای این متهمان که در رده‏های گوناگون و در روابط مختلفی دستگیر شده‏اند، گفت‌و‌گوهایی کرده‏ام.



گفت‌وگو با عبدالفتاح سلطانی، حقوقدان و فعال حقوق بشر
«کاش رییس قوه قضاییه از میان قضات انتخاب می‌شد»

حسین علوی: جابجایی افراد در دستگاه قضایی یک مساله است و خود ساختار دستگاه قوه‏ی قضاییه مساله‏ای دیگر. پس از تصدی ریاست قوه‏ی قضاییه توسط آقای صادق لاریجانی، تغییراتی در ساختار این قوه از جمله در معاونت امنیت به وجود آمده است. همچنین برخی گزارش‏ها حاکی از آن است که آقای زارع دهنوی یا همان قاضی حداد برکنار شده است. در این زمینه با عبدالفتاح سلطانی، وکیل و حقوق‌دان گفت و گو کرده‌ام.



گفت و گو با احمد قابل درباره وضعیت برادرش، هادی قابل
«حاکمیت در مسأله بازداشت‌ها دچار بحران شده است»

مریم محمدی: حجت‌الاسلام هادی قابل، عضو شورای مركزی جبهه مشاركت ايران در شهريور ۱۳۸۶ بازداشت و سپس به اتهام اقدام عليه امنيت ملی و نشر اكاذيب به قصد تشويش اذهان عمومی به حبس تعزیری محکوم شد. انتشار خبر بستری شدن ایشان در بیمارستان که مدت محکومیت خود را می‌گذراند، موجب شد تا گفت و گویی با احمد قابل، اسلام‌شناس و تحلیل‏‌گر سیاسی و برادر هادی قابل داشته باشم.



گفت و گو با رؤیا کاشفی پیرامون پرونده‌های بهنود شجاعی و اکرم مهدوی
اعدام اکرم ارزان‌تر در می‌آید

ایرج ادیب‌زاده: روز یکشنبه قرار بود حکم اعدام بهنود شجاعی و اکرم مهدوی به اجرا گذاشته شود. رؤیا کاشفی، مسئول کمیته‌ی حقوق بشر انجمن پژوهش‌گران ایران در گفت و گو با زمانه در این باره می‌گوید: «خانواده‌ی مقتول تصمیم گرفته بودند که به هر حال یک فرد باید قصاص بشود و باید جواب‌گو باشد و از آن جایی که از لحاظ مالی برایشان راحت‌تر است که اکرم قصاص شود، به دلیل زن بودن و پایین بودن ارزش جانش، ایشان قصاص شود.»



گفت و گو با مینا جعفری، وکیل اکرم مهدوی
«برای خانواده‌ی اکرم مهم نیست که او اعدام شود»

فرشته قاضی: حکم اعدام اکرم مهدوی که قرار بود فردا اجرا شود، با رضایت یکی از شاکیان او متوقف شد. در ۲۰ سالگی به اجبار پدر با مردی ازدواج کرد که ۵۰ سال از او بزرگ‌تر بود. اکرم در هشت سال زندگی با همسرش دو بار تقاضای طلاق داد که هر دو بار رد شد و در نهایت روزی با همدستی مرد دیگری، دستش به خون شوهر آلوده شد. در همین زمینه با مینا جعفری، وکیل اکرم مهدوی گفت و گو کرده‌ام.