| خانه > حقوق انسانی ما > زنان | |
زنانتب نو و زق زق زخم کهنهفرشته مولوی: جدال با حجاب اجباری در ایران، مبارزه با نماد حکومتی است که با عوامفریبی و بهرهگیری از باورهای مذهبی و سنتی و، با تابوانگاری روسری، سلطهی خود را بر جسم و روح ملتی تحمیل میکند. در فضای انتخاباتی تلاشهایی در واداشتن نامزدها به اعلام موضع در این زمینه شده است که نشان از فردی بودن ابتکار و پراکندگی داشتند؛ نیز خبرهایی در حاشیهی «همگرایی» بیانگر کوششهایی در راه مطرح کردن مسأله بودند، در جزوهی تشریحی «همگرایی» هم سخن از «انحلال نهادهای ناظر بر نحوهی پوشش مردم» رفته است. آیا بعد از گذشت سی سال هنوز وقت آن نرسیده که شعار «نه روسری، نه توسری» را در چارچوب کارزاری خاص دفاع از حق آزادی پوشش مطرح کنیم؟ مشکلات زنان کارگر ایران در گفت و گو با شهلا لاهیجی و ناهید خیرابی: «قوای سهگانه، پیگیر اشتغال زنان نیستند»شیرین فامیلی: به مناسبت اول ماه می (روز جهانی کارگر) با دو تن از کارشناسان مسائل زنان و کارگری؛ یعنی خانم شهلا لاهیجی و ناهید خیرابی گفتوگوهایی کردم. خانم شهلا لاهیجی، نویسنده و پژوهشگر مسائل زنان و مدیر انتشارات روشنگران، در مورد مسالهی اشتغال زنان میگوید: «متاسفانه بعد از انقلاب، فرآیند تولید ما دچار کسری و افت شد و بسیاری از مدارس فنی- حرفهای که میتوانست زنان را تبدیل به ابزارمندان و تکنسینهایی کند که بتوانند کار را با تخصص آغاز کنند، تعطیل شد و همچنین برنامههای زیادی برای محدود کردن مهد کودکها در کارخارنهها پیش آمد.» زنان از خود مراقبت نمیکنندنگار نیکنهاد: زنان تمام دنیا دچار بیماریهای مختلف زنانه میشوند، اما تفاوت زنهایی که در کشورهایی در حال توسعه زندگی میکنند با زنان کشورهای توسعه یافته، در نوع برخورد آنها با موضوع سلامت جنسی و برخورد جامعه با مسأله آنهاست. در جامعهای مثل جامعه ایران، بهداشت جنسی یک موضوع پنهانی حساب میشود. آموزش رسمی و علمی در این زمینه وجود ندارد و همه چیز محدود به دو واحد درسی تنظیم خانواده در دانشگاه یا یک جلسه توجیهی و محدود هنگام انجام آزمایشهای قبل از ازدواج است. این در حالی است که سهم زیادی از سلامت جامعه در گرو سلامت زنان است. گفت و گو با رضوان مقدم، پیرامون ادامه بازداشت خديجه مقدم و محبوبه کرمی «اتهام مقدم و کرمی، جای بحث دارد»شیرین فامیلی: ۱۰ روز است که نيروهای انتظامی و امنيتی، خديجه مقدم، فعال جنبش زنان و عضو کمپين مادران صلح و محبوبه کرمی، فعال کمپين يک ميليون امضا را بازداشت کردهاند. رضوان مقدم، از فعالان کمپين يک ميليون امضا و کمپين مادران صلح، ضمن تأکيد بر اين نکته که اين بار اول نيست که چنين اتفاقی میافتد و عدهای بدون هيچ دليلی بازداشت میشوند، میگويد: «اينطور که دوستان در خاطرات خود نوشتهاند، درست مانند يک مجرم با آنها برخورد شده است. در قوانين ما تا زمانی که جرمی ثابت نشده، حق نداريم کسی را مجرم تلقی کنيم، بلکه هنوز متهم است. تازه اتهام اين افراد هم جای بحث دارد.» دختران باکره و مردان بیوهمحمدرضا اسکندری: در فرهنگ لغت ایرانی، بکارت به معنای دست نخورده و در فرهنگ عامه به شخصی که آمیزش جنسی نداشته گفته میشود. در سراسر ایران، برای زنان وجود پرده بکارت را نشانه باکرگی میدانند. تنها در آفریقا برای مردان هم مسألهای به نام باکرگی وجود دارد. بنابر سنت آفریقایی، سفتی پوست ختنهگاه و توانایی ادرار از بالای طنابی در یک متری زمین را نشانه باکرگی مردان میدانند. پس در آسیا و آفریقا هنوز هم برای داشتن و نداشتن بکارت خیلی چیزها در فرهنگ لغات و کتابها نوشته میشود. اگر چه در رابطه با باکره بودن پسران حرف زیادی به میان نمیآید ولی باکرگی دختر در زمان ازدواج یکی از سنتهای جامعه ماست. موج سوم فمینیستی در ایرانفروغ.ن. تمیمی: سی سال پیش در هشت مارس ۱۹۷۹ دومین تظاهرات بزرگ زنان در تهران علیه مطرح شدن حجاب اجباری برگزار شد. میتوان گفت که بذرافشانی جنبش فعلی زنان ما در ایران در واقع در همان روز صورت گرفت. آن نهال اکنون در خاک مستحکم و شکوفا شده و میرود که به درخت تناور، تنومند و سایه گستری تبدیل شود، تا از برکت سرسبزی و بارآوری آن، زنان ما سرانجام پس از ۱۵۰ سال مبارزه فردی و گروهی بتوانند به حقوق برابر دست یابند. با وجود اسلامی کردن آموزش، قانونی کردن تبعیضات علیه زنان، بنیادگرایی مذهبی در ایران قادر به بازتولید و حفظ مناسبات پدرسالارانه و سنتی در کل جامعه نیست. گفت و گو با دلارام علی از فعالین کمپین یک میلیون امضا «کمپین به کسی برچسب نمیزند»دلارام علی از فعالین زنان و از نخستین اعضای کمپین یک میلیون امضا به دعوت «کارگاه فرهنگها» برای ایراد سخنرانی در روز جهانی زن به آخن آمد. دلارام در گفت و گو با زمانه درباره کمپین یک میلیون امضا میگوید: «فمنیستهای مختلف از جمله خانم آلیس شوایتزر در آلمان گفته بود که کمپین یک میلیون در ایران زندهترین حرکت جنبش زنان در دنیاست که اتقاق افتاده است. کمپین یک خواسته مشخص دارد و برای همین هم برچسبی به آدمها نمیزند خیلی وقتها آدمها دوست ندارند که برای پیوستن به حرکتی برچسبی به آنها نسبت داده شود.» فشارهای بیشتر بر فعالان جنبش برابریطلبی زنانمریم محمدی: محکومیتها و تذکرات پی در پی که در زمینهی حقوق بشر، از جانب سازمانها و نهادهای بینالمللی همواره متوجه دولت جمهوری اسلامی ایران بوده، به نظر میرسد، تاثیر معینی در برخورد دولت ایران با فعالان عرصههای مختلف حقوق اجتماعی و مدنی نداشته است. یکی از دعاوی همیشهی نهادهای حقوق بشر در مورد ایران، فشارهای روزافزون بر فعالان جنبش برابریطلبی زنان است. در همین ارتباط گفتگوهایی با خانمها؛ نسرین ستوده، نسیم غنوی، مرضیه مرتاضی لنگرودی و آقای مهدی حجتی و همچنین مادر خانم زینب بایزیدی داشتهام. گفت و گو با یکی از زنان تماشاچی فوتبال در ورزشگاه آزادی تماشاگران کرهای: پس خواهران ایرانی ما کجا هستند؟لیدا حسینینژاد: تیمهای ملی ایران و کره جنوبی عصر روز چهارشنبه در ورزشگاه آزادی تهران به دیدار هم رفتند و هفتاد هزار مرد و چهار زن ایرانی تیم ملی خود را تشویق کردند. روسری سفیدها بار دیگر خاطرهی فتح استودیوم آزادی را تکرار کردند و بیتاب و شادمانه بر صندلیهای باران خوردهی «آزادی» تکیه زدند. اینبار زنان ایران با یاری و کمک خواهران کرهای خود از اولین لحظهی بازی شاهد این بازی مهم و سرنوشتساز بودند. کابوس سهشنبههای فاطمه سررسیدمریم محمدی: در حالی که تا دیشب امیدی به نجات فاطمه حقیقتپژوه باقی مانده بود، صبح امروز در کمال ناباوری اعدام شد. گفت و گوی من دیشب و ساعتی پیش از اعدام فاطمه انجام شد. خواندن صحبتهای زهرا، دختر فاطمه اگرچه تأثرانگیز است اما میتواند بخشی از ابعاد این اتفاق ناگوار را نشان دهد. زهرا میگوید: «حدود دو ماه است که شاید هفتهای دو بار با او حرف زده باشیم. مادرم دارد در این سالها آنجا زجر میکشد. یعنی کافی نیست؟ واقعاً باید خون را با خون شست؟» گفت و گو با نرگس محمدی، پیرامون کنفرانس جهانی زنان حقوق زنان و توسعهمریم محمدی: روزهای چهاردهم تا هفدهم نوامبر، برابر با ۲۴ تا ۲۷ آبان ماه، فعالان جنبش زنان از سراسر جهان در شهر «کیپ تاون» در آفریقای جنوبی گرد هم آمدند تا یازدهمین کنفرانس جهانی زنان «آوید» را با موضوع حقوق زنان و توسعه، برگزار کنند. نرگس محمدی، از فعالان حقوق زنان و شرکتکنندگان این سمینار پیرامون مضمون و محتوی آن میگوید: «فعالان حقوق زنان از سراسر جهان هر سه سال یکبار برای تعیین استراتژی دور هم جمع میشوند. البته اهداف دیگری هم مد نظر است. در سمینار امسال ۲۲۰۰ نفر از فعالین زنان حضور داشتند.» گفت و گو با شادی صدر پیرامون حذف مواد ۲۳ و ۲۵ از لایحه حمایت از خانواده شادی صدر: حذف دو ماده، پیروزی همه ماستمریم محمدی: کلیات لایحه حمایت از خانواده پس از حذف دو مادهی جنجالبرانگیز آن از سوی نمایندگان به تصویب رسید. اعتراضات به این لایحه از سوی فعالان مدنی ایران از زمانی آغاز شد که مفاد آن در کمیسیون قضایی مجلس هشتم بدون بازنگری تایید و به صحن علنی مجلس، برای تصویب نهایی رفته بود. در این زمینه با شادی صدر، وکیل و فعال حقوق زنان گفت و گو کردم. گفت و گو با ژیلا بنییعقوب و مینا جعفری بنییعقوب: پلیس باید محاکمه شود؛ نه منبیست و دوم خرداد ۸۵ تعدادی از فعالان جنبش زنان و اعضای کمپین یک میلیون امضا در اعتراض به برخی موارد و قوانین تبعیضآمیز قانون اساسی، تجمع آرامی را در میدان هفتتیر برگزار کردند که با برخورد پلیس به خشونت کشیده شد. ژیلا بنییعقوب، روزنامهنگار و از فعالان کمپین یک میلیون امضا بر ضد قوانین تبعیضآمیز و سردبیر وبسایت کانون زنان ایرانی، پنجمین احضار شده در این پرونده به دادگاه محسوب میشود. گفت و گو با شادی صدر درمورد باز پس فرستادن لایحه حمایت خانواده در مجلس «لایحه به صحن علنی برمیگردد»لیدا حسینینژاد: مجلس شورای اسلامی در ایران، لایحه حمایت از خانواده را که در چند ماه گذشته با انتقادات زیاد فعالان حقوق زنان و شخصیتهای اجتماعی و فرهنگی همراه بود به کمیسیون قضایی مجلس بازپس فرستاد. در این زمینه با شادی صدر، وکیل و فعال حقوق زنان گفت و گو کردم. ممنوعالخروجی گلشیفته و حق انسانی و ملی هنرمندانمحمدعلی ابطحی: این حرف غیر حقوقی است که هنرمندان که مثل دیگران باید از حقوق مدنی برخوردار باشند، برای بازی در فیلمی در خارج کشور باید از ارشاد اجازه بگیرند. این اهانت مستقیم به انسان بودن و آزاد بودن و حقوق اجتماعی آنان است. غیر از مباحث عام کرامت انسان و حقوق مدنی و شرعی انسانها، قانون اساسی خودمان هم اجازه نمیدهد که این حقوق انسانی را از افراد سلب نمایند. گزارشی از جلسهی اعتراض به لایحهی حمایت از خانواده: مردان و زنان، معترض به «لایحهی حمایت از خانواده»مریم محمدی: لایحهی موسوم «به حمایت از خانواده» که توسط قوه قضاییه تهیه شده و با تغییراتی که دولت نهم در آن وارد کرده است، در میان فعالان حقوق زن و حقوق بشر به «لایحهی ضد زن» و «لایحهی حمایت از مردان خانواده» شهرت یافته است. دوشنبه ۱۴ مردادماه، بنا به دعوت قبلی کانون مدافعان حقوق بشر، جلسهای در اعتراض به این لایحه در محل کانون در تهران برگزار شد که گزارشی از آن تهیه کردم. چرا به حجاب اجباری «نه» میگوییم؟فاطمه صادقی: «همه خوب میدانند که برای موضوع حجاب تنها یک راه حل وجود دارد و آنهم واگذاری امر پوشش به انتخاب فردی خود زنان است. اگر کیان خانواده، اجتماع، و حکومت اسلامی به حجاب وابسته شده است، پس لاجرم اشکال را باید در آن کیان، در بنیاد آن خانواده، در آن اجتماع و در آن حکومت جست که خود تجدید نظری جسورانه اما ضروری را میطلبد. اما در واقع چنین نخواهد شد، یا لااقل نه به این زودی.» تلاش برای نجات اکرم مهدوی از اجرای حکم اعداممریم محمدی: نام کشور ما هنوز در میان ۶۲ کشوری است که در آن حکم اعدام صادر میشود و هر از گاه، مدافعان حقوق بشر در ایران تلاشی را برای نجات جان متهمی از مرگ آغاز میکنند. آخرین موردی که انعکاس اجتماعی یافته است، حکم اعدام اکرم مهدوی است؛ زنی که به جرم کشتن همسر ۷۴ سالهی خود و عدم توانایی ۶۰ میلیون تومان خونبهای درخواستی خانواده مقتول، در آستانهی اعدام است. در این باره با مادر اکرم مهدوی و وکیل او گفتگو کردم. نگاه آماری به مسالهی خشونت خانگی سایهی خشونت بر زنان جهانفریماه کیانی: خشونت بر زنان در محیط خانواده، از آن دسته ناهنجاریهای اجتماعیست که در بسیاری از کشورها مورد بیتوجهی قرار دارد. آمار و ارقام به دست آماده بر حسب شکایات یا موارد ثبت شده قانونی هرگز نمیتواند بیانگر واقعیت باشد. آمار رسمی اتحادیه اروپا نشان میدهد، خشونت خانگی مهمترین عامل مرگ و میر در بین زنان ۱۶ تا ۴۴ ساله اروپاییست. پس از خشونت خانگی، سرطان و تصادفات رانندگی در ردیفهای دوم و سوم قرار میگیرند. طلاق زن، به وکالت از مردطولانی بودن پروسه طلاق و خلاءها و نواقص قانونی در این زمینه، باعث افزایش خشونت خانگی شده است. استفاده از ابزارهایی چون شروط ضمن عقد و حق طلاق، میتواند راه گریزی برای زنان ایرانی باشد. در سومین قسمت از سلسله برنامههای مروری بر قوانین خانواده در ایران، زهرا مینویی به سراغ زنی ۲۵ ساله رفته که در مراحل پایانی پروسه طلاق خود به سر میبرد. |
لینکدونی
آخرین مطالب
موضوعات
آرشیو ماهانه
|
 |
