| خانه > رادیو سیتی > نقد فيلم | |
نقد فيلمنگاهی به فیلم «وقتی همه خوابیم» ساختهی بهرام بیضایی چرا همه خوابیم؟کیان الیاسی بختیاری: بعد از چندین دهه فعالیت در حوزههای فیلم و تئاتر و نمایشنامه و تحقیق، بیضایی در فیلم «وقتی همه خوابیم» سراغ موضوع فیلم ساختن خود رفته است. موضوعی که در ظاهر واکنش به پروژه ناکام «لبه پرتگاه» است لیکن میتوان آن را به نوعی حدیث نفس همه سالهای کاریاش در عرصه هنرهای تصویری دانست. همه سالهایی که میتوانست کار کند و به پشتوانه تصویری سینمای این مملکت اضافه کند و به هر علتی این اتفاق نیفتاد. با این همه، بیضایی هیچوقت بیکار ننشست. زمانی که موفق به ساختن فیلم نشد، تئاتر روی صحنه برد، وقتی اجازه اجرای تئاتر نیافت فیلمنامه و نمایشنامه چاپ کرد، تحقیق منتشر کرد. نگاهی به فیلم بیست، ساختهی عبدالرضا کاهانی اینجا همیشه عزاستکیان الیاسی بختیاری: اکثر نماها در فیلم «بیست» داخلیست و اکثر این نماهای داخلی در همان تالار با فضای نمایاندنی محدود میگذرد. اتفاقی که میتواند تکراری بودن تصاویر و قابها را به دنبال داشته باشد و به تبع آن خستگی و وازدگی تماشاگر را. اما تمهید کارگردان در پر تحرک کردن دوربین، تقطیع مدام و استفاده از زوایای غیر تکراری توانسته این مساله را کمرنگ کند. اگر چه به صورت کلی ریتم زندگی آدمهای این قصه کند هست و اتفاق خاصی در طول و عرض زندگی این آدمها نمیافتد، ولی در تمام طول مدت نمایش، حس از نفس افتادگی و کند بودن ریتم قابل لمس است. نقدی بر فیلم آلمانی «هویت نامعلوم، زنی در برلن» فاحشهخانهی ارتش سرخ شورویفهیمه فرسایی: فیلم «هویت نامعلوم، زنی در برلن» بر اساس کتابی به نام «دفترچهی خاطرات» ساخته شده که نویسندهی آن تا هنگام مرگ ناشناس باقی ماند. نویسندهی «دفترچهی خاطرات»، با لحنی خوددارانه و بدون شرح و بسط، رویدادهایی را که خود تجربه کرده یا شاهد وقوع آنها بوده، به رشتهی تحریر درآورده است. ارتش سرخ با تانک و توپ و تجهیزات جنگی برای فتح برلن وارد این شهر شد، پیش از آنکه به محدودهی رایشستاگ برسد، آن را به محل عیش و عشرت و خوشگذرانی و تجاوز به زنان بیدفاع آلمانی تبدیل کرد. نگاه گاردین به «دبلیو» جدیدترین فیلم اولیور استون همشاگردیهای سابق، روبهروی همگاردین، ترجمهی علی آخوندان: آنها به فاصله چند ماه به دنیا آمدند و در یک دانشگاه درس خواندند، اما بعد هر کدام به مسیری رفتند؛ الیور استون راهی جنگ ویتنام شد و جرج بوش درسش را تمام کرد و حالا بار دیگر این دو نفر در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. فیلم استون حتی پیش از نمایش عمومی هم جنجالساز شده بود. سخنگوی کاخ سفید پیشبینی میکرد که این فیلم، فیلم پراشتباهی است که رییسجمهور آن را جدی نخواهد گرفت. در عین حال بخشهایی از فیلمنامه هم که به روزنامهها درز کرده بود، به شدت مورد انتقاد قرار گرفت. خبرنگاران و وبلاگنویسان، فیلم را به بدخواهی و افترا محکوم میکردند که البته چندان هم عادلانه به نظر نمیرسید. در جهنم کیبوتصفهیمه فرسایی: درور شاول در فیلم Sweet Mud به زندگی «اشتراکی» در یک کیبوتص در جنوب اسراییل در سالهای دههی هفتاد قرن پیش میپردازد. داستان از دید پسری ۱۲ ساله که دویر نام دارد و با خانوادهاش در این کیبوتص زندگی میکند، بازگو میشود. دویر در آستانهی پا گذاشتن به دنیای «پر مسوولیت بزرگترها» ست. پیش از آن، ولی باید از عهدهی یک سری «آزمایشهای سخت» برآید. گفتگو با مهرداد اسکویی، سینماگر مستندساز ایرانی و برنده جایزه ویژه فستیوال تورنتو روزهای بیتقویم ِ بچههای کانون اصلاح و تربیتمحمد تاجدولتی: فیلم «روزهای بیتقویم» ساختهی مهرداد اسکویی جایزهی ویژهی فیلمهای کوتاه مستند ۳۰ تا ۶۰ دقیقهای فستیوال بینالمللی فیلمهای مستند تورنتو را از آن خود کرد. این فیلم دربارهی زندگی نوجوانان پسر زیر ۱۵ سال است که به دلایل گوناگون، از جمله اعتیاد به مواد مخدر و بزهکاری، در کانون اصلاح و تربیت در منطقهی شمال غرب تهران دوران محکومیتشان را میگذارنند. یک روز پیش از اعلام اهدای جایزهی ویژهی هیأت داوران فستیوال با مهرداد اسکویی دربارهی اثرش گفتگو گردم. نگاهی به فیلم دایره زنگی اجارهنشینها، در دهه هشتادکیان پارسی: نزدیکترین فیلم به دایره زنگی در تاریخ سینمای ایران، فیلم «اجاره نشینها»ی مهرجویی است. اگر اجاره نشینهای داریوش مهرجویی به بیان نارساییها و مشکلات دهه شصت جامعه ایران به زبانی طنز اشاره داشت، دایره زنگی نیز دقیقا با ترسیم چنین فضایی این نارساییها را در نیمه دوم دهه هشتاد روایت میکند. نگاهی به فیلم نوری بتابان ساخته مارتین اسکورسیزی رد پای کیارستمی دربرلینمهدی عبداللهزاده: "نوری بتابان" هیچ شباهتی با آثار قبلی اسکورسیزی ندارد. نه میشود آن را به سینمای مستندگرا مرتبط دانست و نه میتوان آن را در قالب سینمای روایتگر جای داد. اما دست کم میشود پی برد که این اتفاق، با دوستی و نشست و برخاست و همنوایی اسکورسیزی و کیارستمی بیربط نیست. نگاهی به فیلم آتش سبز، اثر محمدرضا اصلانی نگارگری در سینماانوشیروان مسعودی: محمدرضا اصلانی پس از گذشت سی سال از فیلم نخستش (شطرنج باد) قدمی بلند برداشته برای دسنیابی به نگرشی جدید در سینما. فیلم آتش سبز ساخته اصلانی کوششی است برای برهم شیوهها و هنجارهای رایج و ثابت سینما و دستیافتن به زیبایی شناسی دیگری. نگاهی دوباره به ژانر نوآر در سینما قصه سکس و جنایت یا روایت عصیان انسان فریبخورده؟فیلم نوآر، یک ژانر سینمایی است، که در ابتدا برای توصیف فیلمهای جنایی دراماتیک هالیوود استفاده میشد. اکثر آنها بر روی مسأله سکس و جنایت توجه میکردند. پیدایش فیلمهای کلاسیک نوآر هالیوود در سالهای ابتدایی دهه ۴۰ آغاز شد و در سالهای پایانی دهه ۵۰ پایان یافت. کلمه نوآر از زبان فرانسه وارد زبان انگلیسی شده و معنای آن سیاه است؛ پس فیلم نوآر به معنای فیلم سیاه است. به بهانه آغاز نمایش عمومی «پرسپولیس» در آمریکای شمالی اعاده شخصیتی که «بدون دخترم هرگز»ها ویران کرددرباره مرجان ساتراپی و این که او کیست، چه میکند، کجا زندگی میکند، سیگار میکشد یا نه ... بسیار نوشته شده. همین طور درباره کتابهایش و اولین فیلمش پرسپولیس و حاشیههای اطراف آن. ولی چیزی که به آن کمتر پرداخته شده است، خود فیلم پرسپولیس به عنوان اثری مستقل و از بعد سینمایی آن است. در واقع حاشیههای اطراف این فیلم باعث شده که نقد سینمایی این اثر در سایه قرار بگیرد. «ایران، محور شرارت»از ایران امروز چه میشنویم و چه میبینیم؟ برنامههای هستهای، طرح ارتقای امنیت اجتماعی، سهمیه بندی بنزین، تبعیض جنسیتی، سانسور و نظارت شدید، طرح مبارزه با بدحجابی یا مبارزه با اراذل و اوباش. به بهانه نمایش فیلم در جشنواره سنسباستین مخملباف و اگزوتیسم ناهنجار در «بودا از شرم فرو ریخت»«بودا از شرم فروریخت» آشکارا از رویکردی اگزوتیک برخوردار است؛ اما آن چنان پرملاط که در برابرش تعبیر «شرقشناسی» ادوارد سعید از اگزوتیسم معنا میبازد. فیلم آن قدر در دامن «غریبنگاری» فرو میغلطد که دنیایش برای شرقیها و حتی برای خود افغانها هم ناآشنا و غریب است. گفتوگو با نیما سروستانی، کارگردان فیلم «حراج کلیه» مستند خرید و فروش کُلیه در ایراندر فیلم مستند «حراج کلیه»، نیما سروستانی فیلمساز ساکن سوئد، گزارشی تاثیرگذار از داد و ستد کلیه که همچون یک کالای تجاری در ایران خرید و فروش میشود، در اختیار بیننده قرار میدهد. دو شخصیت اصلی فیلم، سهیلا و مهرداد دو نفر از صدها جوان ایرانی هستند که تنها راه نجات از مشکلات مالیشان را در فروش کلیههایشان یافتهاند. کارگران فلسطینی در ''هتل ۹ ستاره"''من در روستایی نزدیک یک جنگل کاج که بین تل آویو و اورشلیم قرار داشت، بزرگ شده ام. همیشه در راه برگشت به خانه، مردانی را می دیدم که با ترس و ناامیدی زیادی،عرض بزرگراه پر رفت و آمدی را می دویدند.کنجکاو بودم که ببینم آنها به کجا و از دست چه کسی فرار می کنند..." این نقل قولی از ایدو هار، فیلمساز ۳۳ ساله ی اسراییلی ست که انگیزه اش را از ساخت فیلم مستندش، ''هتل ۹ ستاره'' بیان میکند. فیلم، زندگی کارگران غیرقانونی فلسطینی را تصویر می کند که برای ساخت شهرک های اسراییلی نشین به کار گماشته میشوند. «جنگ تریاک» نگاهی دیگر به افغانستان امروزفیلم «جنگ تریاک» دومین اثر سینمایی صدیق برمک، به نوعی جوابیهای است به تمامی تیترهای ریز و درشتی که در رسانهها جمعی در گوشه و کنار دنیا در مورد نقش افغانستان در کشت و قاچاق ترياک و هروئين به چشم میخورند. برمک سعی دارد با این فیلم بر این موضوع تأکید کند که وقتی مصرفکننده تریاک، تقاضا و بازاری برای خرید و فروش مواد مخدر وجود نداشته باشد، هیچ سرزمینی تبدیل به تولیدکننده تریاک یا قاچاق آن نمیشود. «راز ذلیخا»«راز ذلیخا» پس از «اسامه»، دومین فیلم افغانیست که نگاههای بسیاری را به خود جلب کرده است. این فیلم را کارگردان مستقل افغان، حارث احمد شنسب، ساخته و از معضلات زندگی روزمرهی مردم افغانستان در دوران حکومت طالبان پرده برمیدارد. ديدگاه: پرسپوليس و دوگانهی مردم فرهيخته / دولت شيطانیدیدگاه حسین درخشان به فیلم پرسپولیس، ساختهی مرجان ساتراپی: «به نظرم تأثیر مخرب این فیلم بر روی افکار عمومی آمریکا و اروپا از تمام فیلمهای ضد ایرانی که تا حالا دیدهام بیشتر است. چرا؟ چون فیلمی خوب، خوشساخت، صمیمانه و باور کردنیست...» از دهنمکی تا کلینت ایستوودداریوش برادری: مشکل عمده نقادان فیلم “اخراجیها”، ناتوانی از عدم تفکیک حوزههای نقد فیلم و نقد پدیده “دهنمکی” از یکسو و گرفتاری در خشم خویش به یک بهاصطلاح حزب اللهی سابق از سوی دیگر است. این مقاله تلاشی برای نقد روانکاوانه و مدرن فیلم است و نوع برخورد فیلم به قهرمانگرایی و جنگ را بررسی میکند. جینداباین: اقتباسی تازه از آثار کارورفیلم تازهی سینمای استرالیا، "جینداباین"، بر اساس قصهای از ريموند کارور، بهرغم ارزشهایش هوشمندی فیلمنامهنویس را ندارد. فیلم که در پرداخت دوساعتهی این داستان کم میآورد، به اجبار دستکاریهایی را در آن انجام میدهد که ماجرا را از مسیر اصلی منحرف میکند و به نقاطی سوق میدهد که اساساً بحث قصه نیست. |
لینکدونی
آخرین مطالب
موضوعات
آرشیو ماهانه
|
 |
