تئاتر


نگاهی به نمایش «رسمر سهلم»
شیوه‌ای ناهمخوان با گذشته!

آرش پارسا: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آثار ایبسن نگاه متفاوتی است که او به عنصر شخصیت دارد. شخصیت‌های آثار ایبسن افرادی مجازی نیستند و تنها به یک منطقه جغرافیایی خاص تعلق ندارند. درگیری اصلی و ظاهری شخصیت‌های ایبسن در ظاهر با جهان بیرونی و مادی است اما در واقع شخصیت‌های او گرفتار دنیای درونی خود هستند و در پی کشف معناهای ناشناخته درونیات خود و دیگران می‌باشند.



نگاهی به نمایش «فطرس»
«فطرس»؛ تبعید به نمایش‌های سفارشی

آرش پارسا: نگارش درام‌های مذهبی در فضای تئاتری ایران از سابقه‌ی چندان طولانی و پویایی برخوردار نیست. در واقع یکی از دلایل اصلی و مهمی که منجر به به‌وجودآمدن چنین متونی در فضای تئاتری ایران شده است، برگزاری جشن‌واره‌های موضوعی و از سویی دیگر سفارش حکومت به نویسندگان برای نگارش چنین متونی است. نمایش‌نامه‌ی «فطرس» با توجه به چنین روی‌کردی به رشته‌ی تحریردرآمده است.



نگاهی به نمایش «غریبه‌ای در خانه»
تجربه‌ای متفاوت

آرش پارسا: پرداختن به فضاهای رئالیستی همیشه یکی از سخت‌ترین گونه‌های تئاتری ست که کمتر درام‌نویس جوانی در فضای تئاتری ایران در آن دست به تجربه‌ی جدی زده است. «غریبه‌ای در خانه» درامی رئالیستی است که در برقراری ارتباط صحیح با مخاطبان موفق عمل می‌کند و برای تبریزی در مقام نویسنده، تجربه‌ای جدی در عرصه‌ی درام‌نویسی به شمار می‌آید.



نگاهی بر اجرای «غرب غم‌زده» در تهران
«غرب غم‌زده»؛ چالش‌گاه فرد و نقش‌اش در جامعه

آرش پارسا: مارتین مک دوناف درام‌نویسی‌ست که ویژگی‌ بارز آثارش بررسی روان‌کاوانه‌ی شخصیت‌های مختلف در طبقات اجتماعی پایین جامعه و نگاه انتقادی و تندی است که به اعتقادات مذهبی دارد. در نمایشنامه‌ی «غرب غم‌زده»، مک دوناف، چنین موقعیتی را برای مخاطب طراحی می‌کند. این نمایشنامه در هفته‌های اخیر به کارگردانی علی پروشانی در تهران بر روی صحنه رفته است.



نگاهی به نمایش «من حرفی ندارم ... دنبالشو نگیر»
خنده‌هایی در تلاقی اضطراب

آرش پارسا: «آشا محرابی» چهره‌ای که به‌عنوان بازیگر در سال‌های گذشته شناخته شده است، نمایش «من حرفی ندارم ...» را به عنوان اولین تجربه کارگردانی به روی صحنه برده است. این کار بر اساس نمایشنامه‌ایی از فرهاد نقدعلی است که برداشتی از دو داستان کوتاه از آلبرتومورامویا می‌باشد. شاید بتوان تم اصلی پی‌گرفته شده این اثر را بحران و ملال در ارتباط انسانی، آن‌هم در نزدیک‌ترین شکل رابطه، زناشویی، دانست.



نگاهی به نمایش «جن‌گیر»
معضل اقتصادی و افت کیفی نمایش‌ها!

آرش پارسا: نکته‌ای که در نمایشنامه، «جن‌گیر» به کارگردانی کوروش نریمانی به چشم می‌خورد، فرآیند اوج‌گیری خط داستانی است. نمایش با اتفاقی دراماتیک یعنی شنیدن صداهای جن‌ها توسط دو شخصیت اصلی، برای مخاطب آغاز می‌شود؛ اما هرچه نمایش به پیش می‌رود، نویسنده در طرح کردن اتفاقات جذاب و پرکشش برای مخاطب در می‌ماند.



گزارشی از مراسم بزرگداشت بیژن مفید در پاریس
«شهر قصه رویای یک قصه‌گو‌ست»

ایرج ادیب‌زاده: ٢٦ سال از خاموشی بیژن مفید، یکی از بنیان‌گذاران تئاتر مدرن ایران، کارگردان و نویسنده‌ی نمایش ماندنی «شهر قصه» گذشت. به این مناسبت در سالن یکی از انتشارات مشهور فرانسوی در پاریس، با حضور همسر و همکارش جمیله ندایی، گروهی از چهره‌های تئاتری و عده‌ای از ایرانیان در این شهر، مراسم یادبودی برپا شد با اجرای ۹ نمایشنامه‌ی او و هم‌چنین پخش آوازهای نمایشنامه‌های او که با صدای خود بیژن مفید بود و هم‌چنان بر سر زبان‌هاست.



«آدم، آدم است»

مرسده هاشمی: در ماه دسامبر نمایشی از رضا گوران در هلند به روی صحنه خواهد رفت که کار مشترکی از هلند و ایران است و متنی از برتولت برشت که با توجه به شرایط امروز جهانی وحضور سربازان امریکایی درعراق، توسط وی به روز شده است. داستان این نمایش، با عنوان «آدم، آدم است» درباره‌ی سه سرباز امریکایی است که در یک دزدی از مسجدی در عراق، یکی از آنان گیر می‌افتد و آن‌ها به دنبال کسی برای جایگزین کردن او هستند. به همین بهانه با رضا گوران به گفت‌وگو نشسته‌ایم.



گفت‌وگو با نیلوفر بیضایی، نویسنده تئاتر و کارگردان
«یک پرونده، دو قتل»؛ مستندی برای قتل فروهرها

ایرج ادیب‌زاده: در مورد قتل‏های زنجیره‏ای و به ‏ویژه در مورد فروهرها، فیلم‏های مستند بسیاری ساخته شده‏اند. خانم نیلوفر بیضایی، کارگردان و نویسنده‏ی تئاتر، نیز این روی‏داد را برای نخستین بار به شکل نمایشی مستند به صحنه‏ی تئاتر آوردده است. در همین زمینه و نیز به مناسبت یازدهمین سال‏گرد قتل داریوش و پروانه‏ فروهر، با خانم نیلوفر بیضایی گفت‏وگو کرده‌ام.



نگاهی به نمایش «تراژدی با کمدی اضافه»
قراردادهای شخصی!

آرش پارسا: در نمایشنامه‌های چخوف زندگی واقعی که درهمدردی، تساهل، کار مفید و شخصیت جدی جلوه‌گراست، در مقابل زندگی توخالی که با خشونت، خودفریبی، ملال و ابتذال همراه است قرارمی‌گیرد. قهرمان‌های آثارچخوف زندگی خود را یا با پنهان کردن حقیقت دردناک در پشت خیال‌پردازی‌ها و توجیه‌های گوناگون و یا با غرقه کردن خود در کارهای پوچ و مبتذل روزانه بر باد می‌دهند.



گفتگو با مجید فلاح‌زاده، مدیر جشنواره
شانزدهمین جشنواره تئاتر ایرانی در کُلن

پژمان اکبرزاده: از یازدهم تا پانزدهم نوامبر، شهر کُلن میزبان شانزدهمین جشنواره تئاتر ایرانی در آلمان است. گروه‌های تئاتر ایرانی از داخل و خارج از ایران برای ارائه کارهایشان راهی آلمان می‌شوند. این جشنواره از سوی انجمن تئاتر ایران و آلمان برگزار می‌شود. مجید فلاح‌زاده، مدیر جشنواره در گفت‌وگو با «زمانه» از دشواری‌های .دعوت از گروه‌های ایرانی گفته و هم‌چنین محتوای برنامه‌های امسال



نگاهی به نمایش «شاه لیر»
سیاست‌مداران نالایق!

آرش پارسا: نعیمی در تجربه تازه خود به سراغ یکی از آثار جاودانه شکسپیر، «لیرشاه» رفته است و بازخوانی آزادی از این اثر انجام داده است. متنی که نعیمی براساس متن اصلی به رشته تحریر درآورده است، کاملا متفاوت از متن شکسپیر است. به این معنی که در متن اصلی مخاطب با یک تراژدی مواجه است، اما نعیمی توجه مخاطب را به قدرت‌ها و رهبران بیرونی در جامعه سوق داده است.



نگاهی به نمایش «واوها، ویرگول‌ها»
بازنگری دوباره به اجرایی خام

آرش پارسا: نمایش «واوها، ویرگول‌ها» مضمونی را دست‌مایه کار خود قرار می‌دهد که چندان برای مخاطب امروزی ناآشنا نیست. بحران ارتباطی میان نسل جوان امروز جامعه ایران، معضلی است که دارد سیری صعودی را در جامعه می‌پیماید. نویسنده چنین تم یا درون‌مایه‌ای را مبنای روایت خود قرار می‌دهد و در چهار اپیزود، چهار داستان متفاوت را برای مخاطب بازگو می‌کند.



نگاهی به نمایش «خشکسالی و دروغ»
دروغ، معضل بزرگ جامعه ایران

آرش پارسا: محمد یعقوبی جزو درام‌نویسانی به شمار می‌رود که علاقه وافری به پرداختن به مسائل و رویدادهای اجتماعی دارد. او در نمایش «خشکسالی و دروغ» به مضمونی می‌پردازد که امروزه در جامعه ایران به یک اپیدمی و عادت تبدیل شده است. «دروغ» تم محوری یعقوبی در این نمایش است. یعقوبی در این اثر، طبقه متوسط جامعه را به تصویر می‌کشد که دروغ، باعث اضمحلال و از هم پاشیدن کوچک‌ترین واحد اجتماعی یعنی خانواده می‌شود.



نگاهی به نمایش «مرثیه‌ای برای یک سبک وزن»
«مرثیه‌ای برای یک رییس جمهور»

آرش پارسا: پس ازگذشت سه ماه از انتخابات ریاست جمهوری و اتفاقات بی‌شماری که پس از آن رخ داد؛ جامعه ایران همچنان در وضعیت غیرعادی و نامطلوبی بسر می‌برد. در پی اعتراضات مردمی که به دولت نامشروع و نظام صورت می‌گیرد، شمار زیادی از هنرمندان هم حضور دارند. اما نکته قابل توجه در میان اهالی تئاتر، گرایش برخی از نویسندگان و کارگردانان شناخته شده این عرصه در ارتباط با این اتفاقات است.



گفت و گو با علیرضا نادری، نویسنده و کارگردان تئاتر و علیرضا نکولعل، یکی از صدابرداران نمایش«کوکوی کبوتران حرم»
«برای نوشتن نمایشنامه، سفارش اجتماع را می‌گیرم»

سعید شکیبا: «کوکوی کبوتران حرم»، ویژگی خاصی دارد. برای اولین بار در تاریخ تئاتر ایران، نادری نمایشی را روی صحنه برده که محیط سن، با یک جداره‌ی شیشه‌ای از تماشاگران جدا شده و برای هر صندلی در تالار چارسو تئاتر شهر، یک گوشی هدفون تعبیه شده و بدون آن هیچ صدایی از محیط نمی‌شنویم. علیرضا نادری در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «معمولاً موقع نوشتن نمایشنامه به اجرای سریع آن فکر نمی‌کنم. اصولاً فقط برای اجرا نمی‌نویسم. سفارشات اجتماعم را می‌گیرم. این ایده‌ی اجرایی بعداً به ذهن من رسید.»



تئاتر شهر، یک سال بعد‬

حدود یکسال از تجمع هنرمندان و بازیگران تئاتر برای دفاع از حریم تئاتر شهر می‌گذرد. ساخت و ساز در ضلع جنوبی تئاتر شهر در تهران بعد از بدون راه حل ماندن ماجرای عبور مترو از حدود ۴۰ متری این ساختمان، این روزها بهانه جمع شدن مسوولان است. مدت زیادی ا‌ست که مسوولان شورای شهر تهران، میراث فرهنگی، خانه‌ تئاتر و مسوولان مترو‌ی شهری سعی می‌کنند بر اساس قوانین، درباره‌ ساخت و ساز در محل مربوط با تئاتر شهر که تا‌ به‌ حال باعث ایجاد ترک‌هایی در بخش‌هایی از این ساختمان هم شده، تصمیم‌گیری بکنند.



آغاز بیست و ششمین جشنواره تاتر فجر از مرقد امام

ساغر رفیعی: امسال و به مناسبت برگزاری جشن‌های مربوط به دهه فجر و ماه محرم، آیین گشایش جشنواره بیست و ششم تاتر فجر، در مرقد آیت‌الله خمینی، برگزار شد. انگار تنها دست‌اندرکاران تاتر هستند که اصرار عجیبی بر نشان دادن پایبندی‌شان به آنچه آرمان های انقلاب دارند.



گفتگو با مجید فلاح‌زاده، مدیر جشنواره تئاتر ایرانی – آلمانی
تلاشی برای حفظ فرهنگ ایرانی در مهاجرت

چهاردهمین جشنواره تئاتر ایرانی - آلمانی، روز یکشنبه در شهر کلن پایان یافت. این جشنواره از سال ۱۹۹۳ به کوشش انجمن تئاتر ایران و آلمان با مدیریت مجید فلاح‌زاده کار خود را شروع کرده است. این جشنواره که در ابتدا نام تئاتر تبعید را بر خود داشت، در سال‌های اخیر این جشنواره به یک مرکز کشمکش سیاسی تبدیل شده است. با فلاح‌زاده درباره شکل‌گیری جشنواره و مشکلاتش گفتگو کردیم.



چارلی چاپلین ایرانی

گر چه پرویز صیاد و هادی خرسندی پس از انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹ در غربت زندگی می‌کنند؛ اما هر دو برای نسل‌های مختلف مردم ایران به خوبی شناخته شده‌اند. این دو نفر تور کمدی مشترکی را در اروپا و آمریکای شمالی آغاز کرده‌اند که تا فوریه سال ۲۰۰۸ ادامه دارد. کمدی آن‌ها متضمن جنبه‌هایی از روان‌درمانی به شیوه فروید است. مرور کوتاهی بر زندگی این دو، اهمیت این کمدین‌ها برای ایرانی‌ها را روشن‌تر می‌کند.