رادیو زمانه

تاریخ انتشار مطلب: ۳۰ آذر ۱۳۸۷
گزارشی از مراسم سخنرانی محمد خاتمی در دانشگاه تهران در گفت و گو با دانشجویان

چه کسی گاز اشک‌آور زد؟

مریم محمدی
mmohammadi@radiozamaneh.com

Download it Here!

انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه‌های تهران و علوم پزشکی، بیست و ‌پنجم آذر‌، خود را برای انجام مراسمی در دانشگاه تهران با حضور آقای خاتمی آماده کردند.

در عین حال روز یکشنبه بیانیه‌ای با نام دانشجویان و دانش‌آموختگان لیبرال دانشگاه‌های تهران منتشر شد که در آن از آقای خاتمی خواسته شده بود در برنامه‌ی روز دوشنبه به آن‌ها ۱۰ دقیقه وقت برای طرح سؤالات حضوری و شفاهی داده شود.

در برنامه‌ی قبل، با نمایندگانی از هر دو طرف گفت و گو کردم. برگزارکنندگان معتقد بودند جمعیت بالای چند هزار نفر اجازه‌ی طرح سؤالات شفاهی را به شرکت‌کنندگان نمی‌دهد و سؤالات باید کتباً ارائه شوند. البته دانشجویان لیبرال این را نمی‌پذیرفتند و خواهان طرح سؤالات شفاهی خود بودند.

روز دوشنبه این مراسم برگزار شد. سالن چمران دانشکده‌ی فنی دانشگاه تهران پر از جمعیت و محوطه‌ی اطراف نیز محل تجمع دانشجویان بود.

در دقایقی که صدای آقای خاتمی را داشتیم، ایشان در پاسخ به سؤالی به تفاوت عملکرد دولت خود و دولت آقای احمدی‌نژاد به این شکل اشاره کردند:

«اگر بعضی از کارشکنی‌‏ها نبود، قطعاً دستاوردهای بیشتری داشتیم. در عین حال بنده اعتراف می‌کنم ضعف در دولت نیز وجود داشت. اما موانع و کارشکنی‌هایی هم وجود داشت. امروز معتقدم که دولت ما (فعلی) انصافاً با شجاعت پیشگام مذاکره با آمریکا است و راه مذاکره را بسته نمی‌‏داند و این قابل ستایش است. ما حتی تقاضای مذاکره با آمریکا را هم نکردیم.»

آقای خاتمی در ادامه گفت: «آقا اجازه بدهید، دوستان بنشینید. بنده در یک مصاحبه‌‏ و با دفاع از اصول و ارزش‌‏ها، طوری صحبت کردم که برای اولین بار دولت آمریکا آن شرط مهمی را که امام گذاشته بودند (دولت آمریکا عذرخواهی بکند و بگوید دیگر در کار ایران دخالت نمی‌کند) برای اولین و آخرین بار دولت آمریکا رسماً از ملت ایران عذرخواهی کرد که ۳۰ سال در ایران اشتباه ‌‏کردیم.»

ایشان ادامه دادند: «اما به جای این‌که زمینه‌ها برای رفع مشکلات و تأمین منافع ملی فراهم شود، حجمی از فعالیت و تبلیغات علیه اصلاحات و علیه اینجانب صورت گرفت و بعد به مسائلی تبدیل شد که همین ایرانی را که یک روز گفتند از ملتش معذرت می‌خواهیم، محور شرارت معرفی کردند.»

آقای خاتمی در پاسخ به اعتراض یکی از دانشجویان در میان جمعیت گفت: «آقای عزیز، هشت سال دولت اصلاحات با نفت بشکه‌ای ۹ دلار و با خشکسالی که واقعاً وحشتناک بود، فکر می‌کنم در آن دوران شش میلیون تن گندم از خارج وارد کردیم، در همان زمان تورم به ‌۱۱.۵ درصد رسید.

صحبت تک‌نرخی کردن ارز بود که یکی از فعالیت‌های بسیار موفق این بود که توانستیم ارز را تک‌نرخی کنیم. بعضی‌ها می‌گفتند این کار را نکنید تورم زیاد می‌شود.»

آقای خاتمی در ادامه گفت: «گفتیم چه قدر تورم دارد؟ گفتند بین چهار تا هشت درصد تورم ایجاد می‌کند. گفتم این را تعهد می‌کنم و فحش مردم را هم می‌شنوم. ارز را تک‌نرخی کردیم. کشور را با تورم ‌۱۵.۳ درصدی تحویل ملت دادیم. اما سؤال کنید امروز با نفت ‌٩٠ دلاری، تورم در جامعه‌ چه قدر است؟»

آقای خاتمی در بخش دیگر پاسخ به پرسش‌ها درباره‌ی عملکرد گذشته‌ی اصلاحات و چشم‌انداز آینده‌ی آن گفتند: «البته اگر به لطف خداوند، اصلاحات به روی کار بیاید، هم تجربه‌ی هشت سال حاکمیت خود را دارد و هم تجربه چهار سال فعلی؛ که حتماً شرایط را بهتر از حال حاضر خواهد کرد.»

سؤال دیگری طرح می‌شود: با توجه به شرایط کنونی و وضعیت نابسامان دولت، آیا اصولاً امیدی به آینده‌ی نظام در شرایط کنونی وجود دارد یا خیر‌؟

آقای خاتمی در بخشی از پاسخ خود گفتند: «اگر ما در مسیر اهداف سند چشم‌انداز طی کرده بودیم، امروز تورم، نقدینگی، آزادی، پیشرفت و اعتبار و عزت ملت ما در امور به مراتب بیشتر از آنی بود که هست. اصلاً نگران آینده نیستم. فقط صحبت بر سر این است که به آن اهدافمان سریع‌‏تر و ارزان‌‏تر می‌رسیدیم. با وضعیت فعلی دیرتر و گران‌تر می‌رسیم که اگر وضعیت عوض شود، زودتر به اهداف خواهیم رسید.»

از آقای خاتمی درباره‌ی شعار عبور از خاتمی پرسیده شد: «خاتمی که کسی نیست. هر کسی هر اندیشه‌ای دارد باید بتواند ابراز کند. مگر حضرت امام در پاریس نفرمودند حتی کسانی که اصل دین اسلام را قبول ندارند، مارکسیست و ماتریالیستند، در جمهوری اسلامی آزادند که بیایند صحبت کنند و تشکل داشته باشند. بنابراین هر کس هر اندیشه‌‏ای دارد، مورد احترام است؛ حالا می‌‏خواهد از خاتمی عبور کند یا نکند. ما می‌گوییم اندیشه‌ی ما این‌هاست.»

آن طور که از برخی شرکت‌کنندگان شنیدم، در فضای بیرون سالن نیز جمعیت هزاران نفری از دانشجویان گرد آمده بودند.

در همین رابطه، با چند تن از دانشجویان حاضر در مراسم و کسانی که در بیرون سالن بودند، گفت و گو کرده‌ام.


آقای مهرداد بزرگ که در برنامه‌ی قبل، در مورد خواستشان در‌باره‌ی تقاضای سؤال‌ شفاهی از آقای خاتمی گفت و گو کرده‌ بودم، می‌گوید:

متأسفانه انجمن تهران (انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران) هیچ نوع هماهنگی با ما نداشت و یک فضای امنیتی به‌وجود آورده بودند و دور سالن چمران داربست کشیده بودند.

حتی به آن‌ها گفتیم می‌خواهیم دو نفرمان در سالن حضور داشته باشند. نمی‌خواهیم سؤال بپرسیم. به ما اجازه ندادند و قبل از این‌که برنامه برگزار شود، سالن با اتوبوس‌های جبهه‌ی مشارکت پر شده بود.

خانم لیونا عیسی‌قلی‌خانی، یکی دیگر از دانشجویان تشکل دانشجویان لیبرال دانشگاه‌های تهران که در فضای دانشکده‌ی فنی بیرون از ساختمان چمران هستند،‌ می‌گوید:

از برگزارکنندگان مراسم درخواست کرده بودیم به ما هم اجازه مطرح کردن سؤالاتمان را بدهند. ولی متأسفانه به درخواست ما توجهی نشد و ما مثل سال‌های گذشته با درهای بسته مواجه بودیم.

به این ترتیب شما نتوانستید به هیچ وجه اعتراض خودتان را نشان دهید؟

مطالبات و اعتراض خودمان را کاملاً به صورت مدنی نشان دادیم.

چگونه اعتراض خودتان را نشان دادید که نتوانستید وارد سالن شوید؟

به صورت کاملاً مدنی روی یک مقوای سفید اعتراض خودمان را نشان دادیم که باز هم مثل گذشته نگذاشتند سؤالاتمان را از آقای خاتمی بپرسیم.

این درست است که در محیط دانشکده گاز اشک‌آور شلیک شده است؟

بله، درست است. دانشجویان جلوی در تجمع کرده بودند و می‌خواستند وارد شوند؛ ولی برگزارکنندگان گاز پخش کردند و همه به طرف مقابل رفتند.

چه کسانی گاز پخش کردند؟ نیروی انتظامی آن‌جا بود؟

نه، برگزارکنندگان این کار را کردند و این اولین موردی بود که این گونه شد.

یعنی انجمن اسلامی دانشجویان، اسلحه‌ی گاز اشک‌آور داشتند؟

بله، انجمن اسلامی طیف سنتی، این برنامه را تدارک دیده بودند و آن‌ها این کار را کردند.


سخنرانی سيد محمد خاتمی در جمع دانشجويان دانشگاه تهران

آقای حبیب فرخزادی از دانشجویانی که در سالن سخنرانی بوده است، گفت و گو می‌کنم:

من عضو انجمن دموکراسی‌خواهان دانشجویان دانشگاه تهران هستم.

آقای فرزادی آیا تشنج و درگیری هم ضمن سخنرانی آقای خاتمی ایجاد شد؟

درگیری‌های کوتاه بین مخالفان و موافقان آقای خاتمی صورت گرفت ولی خیلی جدی نبود. البته مثل این‌که در سالن گاز فلفل هم زده شده بود.

از جانب چه کسانی این کار شده بود؟

مشخص نشد.

با بعضی از دانشجویان هم که گفت و گو کردم، گفتند این از جانب انجمن اسلامی، انجمن دانشجویان برگزارکننده بوده است و از شلیک گاز اشک‌آور صحبت می‌کردند.

برداشت همین بود، ولی من بعید می‌دانم که دانشجو چنین چیزی را با خودش در دانشگاه داشته باشد. شاید نیروهای امنیتی بودند و خیلی نمی‌توان نظر صریحی داد که چه کسانی بودند.

یکی از اعضای انجمن اسلامی دانشجویان می‌گفت بسیجی‌ها هم آن‌جا بودند و سعی می‌کردند تشنج ایجاد کنند. شما هم متوجه‌ی این موضوع شدید؟

بله، بسیجی‌ها هم بودند. بیانیه‌ای هم پخش کرده بودند و خیلی دوست داشتند برنامه به هم بخورد که چنین اتفاقی نیفتاد.


از آقای حسین نقاشی از اعضای انجمن برگزارکنند‌ه‌ی مراسم در مورد گاز‌‌های اشک‌آور می‌پرسم. او می‌گوید:

این دوستان خیلی آدم‌های بی‌اخلاقی هستند. عین این چیزی را که شما می‌گویید، دقیقاً بچه‌های انتظامات انجمن اسلامی به بنده گزارش کردند که بچه‌های طیف لیبرال دموکراسی‌خواه از گاز استفاده کردند.

دقیقاً به شما بگویم که چیست. گاز اشک‌آور نبوده تسن. از این گازهای فلفلی که وقتی به چشم می‌زنند، چشم سوزش و آب‌ریزش پیدا می‌کند.

چشم کسی را که این جوری شده بود، به من نشان دادند/ کسی خودزنی که نمی‌کند که اسپری را به چشم خودش بگیرد و بزند تا طرف مقابلش را محکوم کند.

دقیقاً همین اتفاق و این برچسب را به ما می‌چسبانند. به صورت بسیار غیر اخلاقی این اتهام را به سمت انجمن اسلامی طیف دانشجویان حامی آقای خاتمی می‌گیرند.

حدوداً دانشجویانی که این درگیری با آن‌ها ایجاد شد، چه تعداد بودند؟

مشاهدات عینی خودم را می‌گویم. سرجمع کسانی که مخالف آقای خاتمی بودند، چه مخالف سیاست‌های ایشان، چه مخالف شخص ایشان و هر مخالفتی با ایشان داشتند، شاید از تعداد انگشتان دو دست تجاوز نمی‌کرد.

در سالن چمران دانشکده‌ی فنی، ۱۷۰۰ نفر، یعنی ۷۰۰ نفر بیش از ظرفیت این سالن جمعیت بود؛ صحن دانشکده‌ی فنی پر بود و تعدادی از دانشجویان هم در بیرون و سردر اصلی دانشکده فنی مستقر شده بودند و به وسیله‌ی ویدیو کنفرانس این سخنرانی را گوش می‌کردند.

این دوستان، یک تعداد آدم‌هایی به شدت افراطی و لیبرال رادیکال هستند. حتی گرایش‌هایی مثل نهضت آزادی، نیروهای ملی - مذهبی که سابقه‌ای به آن طولانی در مبارزات قبل و بعد از انقلاب را داشتند، متهم به محافظه‌کاری و سازشکاری می‌کنند.


می‌گفتند با اتوبوس‌های جبهه‌ی مشارکت، افراد را آورده‌اید.

این کذب محض است. در این شرایط و امکانات، نه دولت احمدی‌نژاد، نه مشارکت و نه سارمان مجاهدین این امکانات را ندارد. هیچ گروه اصلاح‌طلبی نمی‌تواند این کارها را به صورت علنی انجام دهد. چون به شدت با او برخورد امنیتی می‌شود.

آیا از نیروهای بسیج و نیروهای امنیتی هم آن‌جا بودند؟

یکی دو نفر هم بسیجی بودند. خیلی جالب است طیف افراطی دانشجویان و طیف محافظه‌کار دانشجویان بسیار کم بودند. یکی دو نفر بسیجی بودند. یک نفر بسیجی پلاکاردی را بالا گرفت که ما هم سؤال داریم.

آقای خاتمی در مورد انتخابات و کاندیداتوری خودشان نکته‌ی مشخصی گفتند؟

مشخصاً صحبت ایشان روی موانعی بود که در هشت سال ریاست جمهوری ایشان وجود داشت. معتقد بودند تا زمانی که این موانع وجود دارد، تصمیم‌گیری برای شخص ایشان و بسیاری از اصلاح‌طلبان مشکل و سخت است.

پس در مورد کاندیداتوری خودشان چیزی نگفتند؟

در خلال حرف‌های خودشان این صحبت را کردند که شاید بتواند روی شخص دیگری که حساسیت کمتری روی او باشد، پروژه‌ی اصلاح‌طلبی و تحول‌خواهی را پیگیری کند.

همه‌ی ما موظفیم که از او حمایت کنیم و دانشجویان مقداری اعتراض کردند که ایشان بلافاصله همان موقع تأکید کردند که من هنوز به نتیجه‌ی قطعی نرسیده‌ام و دارم بررسی می‌کنم. یعنی این‌گونه نیست که منظورم این باشد که من قطعاً نخواهم آمد.

بیشتر موضع ایشان روی این بود که این موانع که بعضاً موانع ساختاری هم هست، باید مرتفع شود و مسأله‌ی دوم هم که خیلی مهم بود و تأکید کردند، سلامت انتخابات بود.

Share/Save/Bookmark

در همین رابطه:
عدم تحمل منتقد یا پرهیز از فضای انتخاباتی‌؟
اصلاحات؛ مرده یا زنده؟
زندانی شدن در ایران، «خفت» نیست

نظرهای خوانندگان

بنویسیم این دوستان انجمن لیبرال در این خفقان سیاسی دانشگاه برای انجمن های اسلامی چگونه به این راحتی فعالیت می کنند آن وقت اتهام می زنند توهم توطئه داریم!
من در سخنان این دوستان لیبرال خود کمی ساده انگاری و یا دروغ پردازی می بینم.
مشارکت برای برنامه های خودش نمی تواند با تاکسی آدم جمع کند چه برسد به اتوبوس اتوس دانشجو!
عجیب نیست که بسیج و فارس و انجمن لیبرال و هوادار احمدی نزاد همه یک حرف می زنند!
درود بر مبارزان آزادی ایران
پیش به سوی لیبرال دموکراسی

-- فعال سابق دانشجویی ، Dec 20, 2008 در ساعت 03:15 PM