رادیو زمانه

تاریخ انتشار مطلب: ۴ شهریور ۱۳۸۸
گفت و گو با سید علیرضا بهشتی، پیرامون تشکل «راه سبز امید»

«تصمیم‏ها در راه سبز امید، از پایین به بالاست»

مریم محمدی
mmohammadi@radiozamaneh.com

اعتراضات به نتیجه‏ی انتخابات اخیر در ایران که به سرعت نام «جنبش سبز» به خود گرفت، در همین مدت کوتاه با اُفت و خیزهای فراوان همراه بوده است؛ از تظاهرات عظیم چند میلیونی تا دستگیری، شکنجه و حتا قتل هواداران و فعالین این جنبش.

در حالی که اعتراضات به اشکال گوناگون ادامه دارد، به نظر می‏رسد که تثبیت قانونی دولت محمود احمدی‏نژاد، به عنوان دولت برآمده از انتخابات دهم، موقعیت جدیدی را برای جنبش سبز ایجاد کرده و ضرورت اتخاذ راه‏کارها و شیوه‏های تازه‏ای را پیش پای آن می‏گذارد.

خبرهایی درباره‏ی اعلام موجودیت تشکل «راه سبز امید» توسط میرحسین موسوی، به نظر می‏آید، پاسخی به این ضرورت باشد.

این‌که «راه سبز امید» چگونه تشکلی خواهد بود؟ چه وظایفی را و با چه نیروها و اشخاصی پیش خواهد برد، از جمله مطالبی هستند که در گفت و ‏گو با سید علیرضا بهشتی، فرزند آیت‏الله بهشتی و مشاور میرحسین موسوی که این خبر را اعلام کرده است، در میان گذاشته‏ام:

Download it Here!

چون «راه سبز امید» نه یک جبهه‏ی سیاسی است که به معنای کلاسیک آن، صرفاً به احزاب سیاسی یا سازمان‏ها متکی باشد و نه یک حزب سیاسی است که باز به شکل کلاسیک آن بخواهد شکل بگیرد، بلکه به سبک شبکه‏سازی اجتماعی عمل می‏کند، سعی می‏کند بر اساس امکانات موجود و سازمان‏ها و تشکل‏های مدنی موجود و البته از جمله، احزاب و گروه‏های سیاسی و یا نهادهای مردمی و شخصیت‏ها، ارتباط برقرار کند.

همه‏ی این‏ها بر اساس اهداف مشترک و یک سری مطالبات حداقلی‏ای که بتواند گستره‏ی بیشتری را در میان مردم داشته باشد، توافق می‏کنند که به صورت یک اجماع هم‏پوش و یک اجماع متداخل، با هم‏دیگر همکاری داشته باشند.

آقای بهشتی، مطالبات حداقلی‏ای که بر اساس آن بین نیروهای تشکیل دهنده‏ی این تشکل، توافق می‏‏شود، چگونه تعیین می‏شود؟ آیا همان مراتبی که آقای موسوی اعلام کردند (بخش‏های مغفول مانده‏ی قانون اساسی) یا توافق جدیدی بین نیروها حاصل می‏شود؟

یک سری چهارچوب‏های کلی مطرح شده و در بیانیه‏ای که مفصل‏تر خواهد بود باز هم مطرح خواهد شد. در این چهارچوب‏ها، آن‏چه مطرح است، استفاده و پایبندی به قانون اساسی و قانون‏مداری است. منتها قانون اساسی با تمامیت آن؛ نه صرفا اجزای خاصی که تا کنون کم و بیش عمل می‏شده است.


سید علیرضا بهشتی

به عنوان مثال، چه بخش‏هایی؟

به طور خاص، مثلاً بخش حقوق ملت. حقوق مردم معمولاً در بخش‏های زیادی، به بهانه‏های مختلف یا نادیده گرفته شده یا زیر پا گذاشته شده و یا در بخش‏های دیگر قانون اساسی، باز مواد قانونی‏ای هست که کلاً، تا به حال، مورد بی‏توجهی قرار گرفته است.

ما فکر می‏کنیم که قانون اساسی با تمامی ضعف‏هایی که به عنوان یک قانون بشری دارد، باز می‏تواند چهارچوبی باشد که همگان به آن التزام داشته باشند. همین قانون اساسی، با همین معایبی هم که دارد، می‏تواند در تحقق مطالبات مردم، به عنوان یک ابزار بسیار مهم، مورد استفاده قرار بگیرد.

بخش‏های اجرا نشده یا مغفول مانده‏ی قانون اساسی، یک شعار کلی است که می‏تواند وجود داشته باشد، اما شعار خاصی، بسته به شرایط فعلی، در دستور روز «راه سبز امید» قرار می‏گیرد؟

حتماً همین‏طور است. البته باز این تصمیم‏گیری از بالا به پایین نیست، بلکه معمولاً تصمیم‏ها در نوع کار شبکه‏ای، از پایین به بالا، شکل می‏گیرد. در واقع، نوعی ارتباط تعاملی بین تمام اعضای شبکه، باید حتما برقرار باشد تا این مطالبات شکل بگیرد.

اما به‏طور مشخص، مسأله‏ی استیفای حقوق مردم در مورد آن‏چه در انتخابات گذشته صورت گرفته است، تا چند سال هم که طول بکشد، جزو مطالبات مشخص و معین این شبکه و این نهضت خواهد بود.

مضمون اصلی کار تشکیلاتی این تشکل چه خواهد بود؟

نوع فعالیت‏های خاصی برای همه‏ی گروه‏ها در نظر گرفته شده و آن عبارت است از دیده‏بانی، که معمولاً در عرصه‏ی سیاست‏‏ورزی، در جامعه‏ی ما، غایب بوده است.

از متخصصان، کارشناسان و صاحب‏نظران خواسته می‏شود در تشکل‏های مختلفی که خودشان شکل می‏دهند، وضعیت کشور را دیده‏بانی کنند، مراقبت کنند و در مورد مسایلی که در کشور می‏گذرد، اطلاع‏رسانی کنند.

مردم را نسبت به مسایل آگاه کنند و به مسئولین اطلاع برسانند. احیاناً در مقابل کسانی که می‏خواهند بدون توجه به منافع ملی، گام‏هایی را بردارند، هشدارباش بدهند و حتا بتوانند چهارچوب‏های کلی برای برنامه‏های مطلوب ارائه کنند. در واقع، نوعی دیده‏بانی برای تمام اعضا و اجزای این شبکه، به عنوان یک دستور کار عملی، در نظر گرفته شده است.

با توجه به این‌که شرایط فعلی، شرایط زیاد روشنی، از نظر فضای باز سیاسی نیست، در مورد مخالفت‏هایی که ممکن است با اعلام موجودیت شما بشود، پیش‏بینی‏ کرده‏اید که چه خواهید کرد؟

اگر منظور حاکمیت است، در بدنه‏ی آن بخش‏های مشخصی هستند که اساساً، هیچ‏گونه کار غیردولتی را برنمی‏تابند و با هرگونه کاری که بخواهد به موازات دولت انجام بگیرد، مخالفت دارند. البته آن‏ها مخالفت‏های‏شان را خواهند کرد. اما به تدریج، باید این مسأله در کشور جا بیفتد که این کار تماماً قانونی است و هیچ کار خلافی نیست و ساختارشکنانه هم نیست.

بعد از گذشت دو ماه، خوشبختانه، بسیاری از برچسب‏هایی که می‏خواستند به این گونه حرکت‏ها بزنند، نخ‏نما شده است و دیگر نمی‏تواند خیلی مورد استفاده قرار بگیرد. این باید جا بیفتد که این نوع فعالیت می‏تواند انجام بگیرد.

اما بخش‏هایی از حاکمیت هم با این گونه فعالیت‏ها هیچ مشکلی ندارند و اساساً همیشه تشویق کرده‏اند که این نوع فعالیت‏ها شکل بگیرد. به هرحال، دیدگاه‏ها مختلف است و چاره‏ای هم نیست جز این که دیدگاه‏های مختلف با هم برخورد داشته باشند، گفت و ‏گو صورت بگیرد و نوعی راه تعامل باز شود.

آقای بهشتی، نقش آقایان کروبی و خاتمی در این میان چیست؟ چون نام آن‏ها هم در اطراف «ره سبز امید» برده می‏شود و به نظر می‏آید نوعی هم‏گرایی سیاسی هم‏اکنون موجود باشد.

طبیعی است که همه‏ی آقایان در این فعالیت مشارکت خواهند داشت. البته این نوع حرکت، عملاً، شروع شده است. این‏طور نیست که ما بخواهیم چیز خاصی را از صفر شروع کنیم. در طول انتخابات و در حرکت‏های بعد از انتخابات، نوعی هم‏کاری‏ها شروع شده و در اشکال مختلف خود را نشان داده است.

به عنوان مثال، آن‏چه در طول انتخابات به نام «کمیته‏ی صیانت از آرا» شکل گرفت، نوعی تبلور همکاری در همین عرصه بود. یا آن‏چه امروزه در مورد «کمیته‏ی پیگیری امور زندانیان انتخابات» دارد انجام می‏شود، خود تبلوری از تعامل و تعاون است که در این زمینه صورت می‏گیرد.

این است که همه‏ی این آقایان، طبیعتاً خود را در درون این جبهه تشخیص می‏دهند و این‏طور نیست که بخواهند از بیرون با آن هم‏کاری داشته باشند. احزاب حتماً نقش خیلی موثری در این زمینه دارند و شخصیت‏های سیاسی مثل جناب آقای کروبی و جناب آقای خاتمی هم حتماً در تصمیم‏گیری‏های کلان نقش اساسی خواهند داشت.

بدون این‌که موقعیت مشخصی، مثل عضویت در شورای مرکزی یا هیأت اجرایی این تشکل را داشته باشند؟

چرا، به هرحال، یک شورای عالی برای این جبهه در نظر گرفته شده و تعداد معدودی از شخصیت‏های برجسته، در این زمینه، حتما با هم‏دیگر همکاری تنگاتنگ‏تری خواهند داشت.

اخبار و موضع‏گیری‏های مشخص مربوط به تشکل «راه سبز امید» را در کدام رسانه، سایت یا نشریه باید ببینیم؟

متأسفانه، سایت قلم را هم دچار مشکل کرده‏اند. ولی به زودی بعضی از سایت‏ها یا دوباره راه‏اندازی می‏شود یا اعلام خواهد شد که به عنوان سایت‏های رسمی بتواند مورد استناد قرار بگیرد.

Share/Save/Bookmark

در همین رابطه:
تشکیلات «راه سبز امید» شکل می‌گیرد

نظرهای خوانندگان

آیا تصمیم به تشکیل «راه سبز امید» هم از پایین به بالا بود؟ آقای بهشتی، این دروغ ها چیزی نیست که برای مدت طولانی ای مخفی بماند. بزودی ماهیت همسان شما با کودتاچیان برای مردم افشا خواهد شد.

-- احمد فارسی ، Aug 20, 2009 در ساعت 01:30 PM

این افاضات فریبکارانه یا خیالپردازانه یا درنهایت بایک درجه تخفیف ساده لوحانه است! نظیر فرموده رهبر قبلی در بهشت زهزا نظیر فرموده سایر بلند مرتبگان کنونی پیش وپس از انقلاب.چگونه ممکن است سی سال حقوق اساسی مردم به شکل گسترده ای در کشور پایمال شود ونفس غیورانی چون سه تفنگدار کنونی موسوی کروبی وخاتمی در نیاید واینک نور حق در دل این عالیجنابان بتابد !!این انقلاب همانند انقلاب قبلی برنامه ریزی شده وکانالیزه شده و البته برحق است ولی از فیلتر این آقایان می گذرد مردم در ان نقش آفرین هستند ولی فضایشان برای مانور محدود است این حوادث میتوانست پیشتر هم به وجود بیاید چون نارضایتی وبی عدالتی کماکان وجود داشت قاطبه مردم توده بیشکل اند دادخواهی وآزادیخواهی وبرابری حقوق هم حق همگانی است ولی چندین سال حمایت از اصلاح طلبان درغرب نشانه آلترناتیو شناخته شدن اینان به عنوان سرکردگان جنبش است. همانند انقلاب قبلی روشنفکران چاره ای جز همسوشدن با جریانات کلی ندارند !تمام این حوادث همان گونه که همگان استنباط کرده اند جهت تضعیف ودر انتها تخریب سیستم حکومت روحانیون است وبی تردید منافع غرب به اضافه بخشی از حکومت در اینجا تعیین کننده است به راحتی از سرمایه های تبلیغاتی عظیم وهمدستی مراکز متفاوت قدرت میتوان به کنه مطلب پی برد! نارضایتی گسترده مردم به اضافه حمایت وهمسویی روشنفکران داخل وخارج بی تردید این جریان را طی چند سال به پیروزی خواهد رساند ولی پیروزی واقعی مردم ایران روزی خواهد بود که همگان برابر قانون لفظا وعملا مساوی باشند وزمینه رشد اقتصادی جامعه به عنوان تضمین این تساوی ایجاد شود. آگاهانه ومنطقی از عدالت وآزادی حمایت کنیم"حبیب نی چی"

-- بدون نام ، Aug 20, 2009 در ساعت 01:30 PM

با توجه به اینکه در کامنت قبلی اقای احمد فارسی،که به نظر یه چیزی تو مایه های همون سعید امامی خودمونه به آقای بهشتی تهمت دروغگو بودن زدن و نظرشون منتشر شده، فکر نکی کنم مطالب زیر مانعی برای انتشار داشته باشه.
میبینم که برادرای اطلاعاتی این روزا تو فضای مجازی سخت مشغوله کارن. ولی بهتره بدونبن با این کاراتون نمی تونید مردم از رهبران جنبش دور کنید. این جنبش دیر یا زود نتیجه های گسترده تری بدست میاره، حرفای مسخره و تابلو ی شما ها تو ی صدا وسیما و کیهان و کامنتاتون توی همه ی سایتا همش یه قالب مشخص داره، که نشون میده خداوند متعال از بهره ی هوشی چیزی به شما ها نداده و یا اگر داده یه چیزی در سطح استفاده از باتومه. همونطور که بیشتره راه پیمایی ها، به صورت خود جوش و از پایین برنامه ریزی و هدایت می شد، تصمیم ها هم می تونه از پایین به بالا شکل بگیره و میر حسین و انشالاه خاتمی و کروبی بیشترین نقششون آماده سازی بستر لازم برای این جنبش آگاهانه ی مردمیِ و نشان دادن راه و خطرات پیش روست. البته ما واقعا میدونیم که امثال شما با توجه به نظریه ی ولایت فقیه آنچنان اجازه ی مستقل اندیشیدن و عمل کردن رو ندارید و به همین دلیل نمی تونید این جور مسائل و چیزای دیگه ای رو که امروز زیر پوست جامعه می گذره رو درک کنید.

-- جاناتان انگلیسی ، Aug 21, 2009 در ساعت 01:30 PM

جناب آقای دکتر بهشتی وقتی دانش آموز بودم در یک مجلس سخنرانی در کانون بحث و انتقاد دینی در مشهد به سخنرانی مرحوم پدرتان گوش دادم که به دعوت آقای ابطحی(پدر این آقاممد علی که الان ساکن شهرک ویلائی اوین است) و مرحوم شهید هاشمی نژاد (دائی آقاممد علی که الان ساکن شهرک ویلائی اوین است) آنزمان از آلمان آمده بود مشهد زیارت. یادمه ایشان جدی وواقع بین بود. شما هم هستید؟!! حتما پس لطف کنید برای کلیه داوطلبان عضویت در راه سبز شورت و لباس زیر زرهی با قفل مرغوب آلمانی سفارش بدین. همان طور که مرحوم نصرت کریمی در فیلم محلل برای زن مطلقه اش انجام داد. چون باید حرفهای آقای کروبی و شاهدان زندانی او را جدی گرفت . چون در ایران زندان رفتن همان و ... همان. شاید این پیشنهاد برای تمام افراد اپوزیسیون در ایران لازم باشد. کسانیکه احتمال دستگیریشان ممکن است. نادر از مشهد مقیم فرنگ

-- نادر ، Aug 21, 2009 در ساعت 01:30 PM

بررسی "افاضات" برادر "بدون نام" یا "حبیب نی چی" دامت برکاته :

"فریبکارانه" ، "خیالپردازانه" ، "ساده لوحانه" ، " سه تفنگدار" ، "عالیجنابان" ، "برنامه ریزی شده" ، "کانالیزه شده" ، " فیلتر این آقایان" ، "مانور" ، "قاطبه مردم توده بیشکل اند" ، "چندین سال حمایت از اصلاح طلبان درغرب نشانه آلترناتیو شناخته شدن اینان به عنوان سرکردگان جنبش است" ، "تمام این حوادث همان گونه که همگان استنباط کرده اند جهت تضعیف ودر انتها تخریب سیستم حکومت روحانیون است وبی تردید منافع غرب به اضافه بخشی از حکومت در اینجا تعیین کننده است" ، "به راحتی از سرمایه های تبلیغاتی عظیم وهمدستی مراکز متفاوت قدرت میتوان به کنه مطلب پی برد! "

همونطور که در نظر قبلی هم گفته بودم، همه ی حرفاتون تابلو و یک شکله. وقتی هم که می خواید شکل و درست کنید محتوا رو خراب می کنید، اصلا کی در مورد انقلاب صحبت کرد که این برادر متعهد این و با قبلی یکی می گیره. بابا، خواهشن یکم فکر کنید بعد مطلب بنویسید. آخه زشته برای نیروهای اطلاعاتی یه کشور . اگه نمی تونید حداقل بدید حداد عادل بنویسه. واقعا دیگه از این سوتیاتون خسته شدم. آخه جوابه خانواده ی شهدا رو چی می خواین بدین!!

-- جاناتان انگلیسی ، Aug 26, 2009 در ساعت 01:30 PM