رادیو زمانه > خارج از سیاست > اقتصاد و معیشت > طرح تحول اقتصادی، قابل اعتماد نیست | ||
طرح تحول اقتصادی، قابل اعتماد نیست![]() مریم محمدیmmohammadi@radiozamaneh.comطرح تحول اقتصادی دولت نهم چالشهای فراوانی را در میان کارشناسان اقتصادی برانگیخته است، آنچنان که مسوولان توضیح میدهند، تعدیل یا عادلانه کردن یارانهها را هدف محوری خود قرار داده است. برای رسیدن به این مقصود، یارانهی برخی از کالاهای اساسی حذف شده و پرداخت نقدی آن به خانوادههای نیازمند، در دستور کار طرح قرار میگیرد. برای اجرای این طرح، فرمی تحت عنوان «اطلاعات اقتصادی خانوار» تهیه شده و در اختیار اهالی قرار گرفته است. از دوازدهم مردادماه تا یازدهم شهریور، مردم فرصت داشتهاند که این فرم را پر کرده و به مراکز از پیش تعیین شده تحویل دهند. مسوولان خبر از استقبال ۸۰ درصدی مردم از این فرمها میدهند و کارشناسان اقتصادی منتقد دولت، همچنان بر مخالفت خود با این طرح تاکید داشته و در عمل نیز آن را راهگشا نمییابند. برای آشنایی بیشتر با این بحث، با سه تن از اهالی شهر تهران و همچنین آقای دکتر سعید شیرکوند، معاون وزیر اقتصاد در دولت پیشین، گفت و گو کردهام.
اولین تماس من با خانمی است که این فرم را پر کردهاند. ایشان در پاسخ سوال من، که دریافتشان از مضمون این طرح چیست؟ میگویند: مضمون طرح این است که میخواهند بدانند، درآمد هر کسی در چه حدی است. به آنهایی که سطح درآمدشان پایینتر است، کمکی بشود و آنهایی که سطح درآمدشان بیشتر است، شناخته شوند تا از آنها برای افراد کمدرآمد، کسبِ درآمد کنند. ولی اینکه، کی اجرا بشود و یا چقدر موثق شود، نمیدانیم. ما تا این حد شنیدیم.
شما که این فرم را پر کردهاید، خودتان را در کدام سمت قرار میدهید؟ جزو کسانی که درآمدی دارند که باید از آنان گرفته شود؟ یا کسانی که باید یارانه به آنها پرداخت بشود؟ ما، نه این طرف هستیم، نه آن طرف. بستگی دارد به اینکه آنها چه چیزی را ترجیح بدهند. الان سطح درآمدها خیلی کم شده و افراد بیبضاعت زیاد شدهاند، بهخصوص در یکی دو ماه اخیر که قیمتها را مقایسه کنید، قیمت همه اجناس بیشتر شده است. قیمت رب نسبت به دو ماه پیش ۵۰۰ تومان بالاتر رفته است. یعنی از ۱۹۰۰ تومان یک دفعه به ۲۴۹۰ تومان رسیده است. کلاً سطح درآمدها پایین آمده است. کسی که نداشته، بدبختتر شده است. ولی ما نه سطح بالا هستیم، نه سطح پایین؛ یعنی در سطح متوسط هستیم. فکر نمیکنم به ما چیزی تعلق بگیرد. افرادی که شما میشناسید، عموماً این فرم را پر کردهاند؟ خیلیها پر نکردهاند. آنهایی هم که یک مقدار دارند، حتی پر نکردهاند. چرا پر نکردند؟ برای اینکه نمیخواهند شناخته بشوند. چون در طرح آمده است که «شما چقدر درآمد دارید». از مالیات میترسند. این را دیروز از شخصی که کار آزاد دارد، شنیدم. او گفت که ما پر نکردیم. اینها فکر میکنند میتوانند از پولدار به بیپول بدهند. پولدارها خیلی زبلتر هستند. خودشان هم این را میدانند؛ حالا چرا دارند این کار را میکنند، خدا میداند. با یک شهروند دیگر تهرانی صحبت میکنم: شغل من آزاد است. شما فرم «خانوار» را برای پرداخت یارانهی نقدی که قرار بوده خانوادهها پر کنند، پر کردهاید؟ نه. پر نکردم. چرا پر نکردید؟ پر کردن این فرمها اجباری نبود؟ نه. اجباری که نیست. تبلیغ میکنند اگر پر کنید، مزایایی دارد. اما این حرفها خیلی قابل اعتماد نیست، خیلیها میگویند فقط برای این است که آمار بگیرند کی چی دارد و کی چی ندارد. یارانهی نقدی که میخواهند بدهند، اصلاً کفاف نمیدهد و به پای سوبسیدهایی که میخواهند حذف کنند، نمیرسد. هیچ چیز قابل اعتمادی وجود ندارد، تا آنجایی که من اطلاع دارم، خیلیها پر نکردند.
با یکی دیگر از اهالی صحبت میکنم: من یک کارگرم. شما این فرم اطلاعات اقتصادی را که قرار بود براساس آن، یارانهها (سوبسیدها) نقدی به افراد پرداخت بشود، پر کردید؟ نه والله. پر نکردم. برای چه پر کنم؟ چرا پر نکردید؟ اینها اصلاً وضعشان معلوم نیست، معلوم نیست چکار میخواهند بکنند. نمیدانم منظورشان چیست. منظورشان این است که ببینند ما چکارهایم، چی میخوریم، چی داریم، چی نداریم؟ بعداً سراغمان بیایند؟ نمیدانم. نگرانی شما از چیست؟ شما که گفتید کارگر هستید؛ و این فرم هم برای این است که یارانهها به کسانی که نیازمند هستند، نقدی پرداخت بشود. اینها معمولاً هرچه ما داریم، از ما میگیرند. پول خودمان را به ما نمیدهند. پول نفت را که دیدید. حالا میخواهند به ما پول بدهند! فکر نمیکنم. اصلاً اعتقاد ندارم. حتماً میخواهند از آن یک چیزی به نفع خودشان دربیاورند.
با آقای دکتر سعید شیرکوند در همین باره صحبت میکنم. تاکنون هیچ تصویر روشنی از طرح تحولات اقتصادی که دولت از آن نام میبرد، به جامعه، حتی جامعهی دانشگاهی و صاحبنظران اقتصادی کشور، ارایه نشده است. در جلساتی که آقای رییسجمهور به همراه مدیر «کارگروه تحولات اقتصادی»، آقای دکتر حسینی (که بعد هم وزیر اقتصاد شدند) با مدیران مسوول مطبوعات و اساتید دانشگاه داشته، مجموعهای از آسیبشناسیهای اقتصادی کشور ارائه شده و هیچ خطمشی دقیقی، بهعنوان طرح تحول اقتصادی، ارایه نکردهاند. در حال حاضر هم هیچ سند مکتوبی وجود ندارد که بتوانیم بگوییم این طرح تحول اقتصادی چیست. اگر طرح روشنی وجود ندارد، پس مخالفتهای اقتصاددانان ـ از جمله خود شما ـ با این طرح، به چه دلیل است؟ با چه چیزی مخالفت میشود؟ کسی با طرح تحول اقتصادی مخالفتی نکرده است، بلکه همهی صاحبنظران، از جمله خود من، خواستار روشن شدن موضوعی شدهایم که نام تحول اقتصادی بر آن گذاشته شده است. در سخنان عمومی گفته میشود (و برخی از دولتمردان هم مطرح میکنند) که قصد دولت از طرح تحول اقتصادی این است که، دولت دیگر یارانهی مربوط به کالاها و خدمات را نپردازد، بلکه این مبالغ را به صورت نقدی به جامعه تزریق و بین شهروندان توزیع کند. ولی سند مکتوبی برای این موضوع نداریم. اما به نظر میآید، توزیع پرسشنامههای «اطلاعات اقتصادی خانوار»، گام عملی در این جهت بوده است. در همین پرسشنامهی خانوار، مجموعهای از روشهای ناصحیح غیرعلمی را با هم تلفیق کردهاند، بدون اینکه صحت این اطلاعات به ترتیبی قابل سنجش باشد. این پرسشنامهها به شدت مورد تردید است و از آن طرف مکانیسم بررسی اطلاعاتی که خانوار میدهد، روشن نیست و دولت میگوید میخواهد یارانه را توزیع کند. نه روش شناختهشدهای است، نه پرسشنامهی دقیقی است، نه پاسخهایی که داده میشود، دقیق است و نه پوششی به خانوارهای جامعه داده است. از آن طرف، دولت هنوز هم مشخص نکرده است که یارانهی چه کالایی را میخواهد بردارد و چگونه میخواهد این قیمتها را آزاد کند که مابهالتفاوت وجوه را توزیع کند. آقای شیرکوند، اطلاع شما از نحوهی برخورد مردم با این پرسشنامهها، میزان استقبالی که کردهاند، چیست؟ وقتی از خانوادههایی که با آنها گفت و گو کردهام یا حتی با من مشورت کردهاند، پرسیدم چگونه میخواهند این فرم را پر کنند و چه نگرانی در پر کردنش دارند، کسانی که میخواستند این فرم را پر کنند یا بعضا ً پر کرده بودند، میگفتند: « اولاً اطلاعاتمان را شفاف نگفتیم، درآمدمان را معین نکردیم، ضمن اینکه خیلی جاها نمیتوانستیم به پرسشها جواب بدهیم». عدهی دیگری نگران بودند و میگفتند: «میترسیم اگر این را پر نکنیم و اسممان در لیست مربوط به افرادی که فرم پر کردهاند قرار نگیرد، اگر بنزین آزاد شد (و لیتری ۸۰۰ تومان شد) و خواستند مابهالتفاوت این قیمت آزاد را، بهعنوان یارانه، بین مردم توزیع کنند، مبادا اسم ما در لیست نباشد». از آن طرف هم تقریباً همه میگویند: «ضرورتی ندارد که این را دقیق بنویسیم. به اینکه این اطلاعات جای دیگری مورد استفاده قرار نگیرد اعتماد نداریم». همه، ابهامهایی است که وجود دارد. ![]() |
نظرهای خوانندگان
ما هم پر نكرديم!
كي حال داره، هر وقت كارت ملي من را دادند، ما هم از اين چيزها پر مي كنيم...!
-- كاوه ، Sep 7, 2008 در ساعت 03:02 PMما هم پر نکردیم. به نظر من این ها همه ابزارهایی است که دولت می خواهد میزان هوشیاری و درک و فهم مردم را بسنجد. نه موضوع سوبسید است و نه پول نفت. فقط مثل زمان یزید که ابن زیاد در کوفه روز 4 شنبه نماز جمعه خواند و بعد نتیجه گرفت و گفت با یان مردم که 4 شنبه آمدند و نماز خواندند و هیچ نگفتند مطمینا کار امام حسین تمام است و بقیه جنایتهایی که اتفاق افتاد.
-- محمود ، Sep 8, 2008 در ساعت 03:02 PMتا الان که دولت از مردم خودش پول در میآورده
-- بدون نام ، Sep 8, 2008 در ساعت 03:02 PMپول نگیرن پول دادن پیشکش
توليد نفت ايران از مرز شش ميليون بشكه در روز فراتر رفت و با احتساب دريافت حدود 106 يا 110 دلار براي هر بشكه دولت نهم روزانه از محل صادارت «تنها» نفت خام بين ششصد و سي تا ششصد و شصت ميليون دلار دريافت ميكند./اين مبلغ را شما به ارقام ريز و درشت صادارات محصولات پتروشيمي، گاز و ديگر صادرات غير نفتي اضافه كنيد./فكر مي كنم با پولش بشود كف تمام خيابانهاي ايران را سنگفرش از طلا بگيرند./رقم وحشتناكي ميشود . اينطور نيست؟/حالا آقاي احمدينژاد به زعم خودش ميخواهد مردم را از مواهب جمهوري اسلامي بهرهمند كند و بعد از پركردن فرم اطلاعات اقتصادي خانوار به آنها يارانه نقدي پرداخت كند. اما من ميگويم اين يارانه را نميخواهم ، براي خودتان!/بگذاريد كنار آن 25 ميليارد تومان هزينه دراختياري كه در طول سه سال رياست جمهوري خرج كردهايد يا رقم چند ميلياردي هزينههاي فاقد فاكتور در دوران شهرداري تهران و ... الخ/من كه فكر فرم اطلاعات اقتصادي خانوار را پر نميكنم و به آن اعتقادي ندارم و وارد اين بازي نميشوم مردم را فريب ندهيد ما احتياجي به يارانه نداريم...
-- مسعود لواساني ، Sep 8, 2008 در ساعت 03:02 PM۳۰ سال از انقلاب شکوهمند اسلامی و اجرای تعالیم و آموزه های اسلامی در مملکتمان می گذرد. در حوزه سیاست هر چه قدر گفتیم بابا این اسلامتان پدر ملت را درآورد دست از ظلم بردارید گفتند کی؟ ما؟ ظلم؟
-- بدون نام ، Sep 8, 2008 در ساعت 03:02 PMدر حوزه اقتصادی هم که ...