رادیو زمانه

تاریخ انتشار مطلب: ۲۷ تیر ۱۳۸۷
گفت و گو با عرفان قانعی‌فرد، نویسنده کتابِ خاطرات جلال طالبانی:

جلال طالبانی و تاریخ معاصر کردها

پژمان اکبرزاده
persia_1980@hotmail.com

عرفان قانعی‌فرد، فرهنگ‌نویس و پژوهشگر ایرانی مدتهاست که پژوهش‌ها و سفرهای زیادی داشته برای تدوین یک مجموعه از خاطرات جلال طالبانی، رییس جمهوری کنونی عراق و تاریخ معاصر کردهای این کشور. تدوین این مجموعه به پایان رسیده و آماده چاپ است. قرار بود که کتاب توسط یکی از دانشگاه‌های آمریکایی به چاپ برسد ولی ظاهراً تغییراتی در این زمینه رخ داده است. عرفان قانعی‌فرد، در گفت و گوبا زمانه جزییات بیشتری درباره‌ی بدست می‌دهد:

Download it Here!

چون سوپروایزر کتاب، پروفسور نادر انتظار معرفی شده بود، قرار بود که من این کتاب را به دانشگاه آلاباما معرفی کنم. ولی با ناشر معروف آمریکا، راندم هاووس، قرارداد بستیم و قرار شد این ناشر معتبر آمریکایی بجای دانشگاه کتاب را منتشر کند. چون کتاب از قالب کتابی یک جلدی بیرون آمد و سه جلدی شد، ناچار شدیم یک ناشر غیردانشگاهی پیدا کنیم. درباره نسخه عربی آن هم بگویم که در لندن، ناشری هست به نام دارالساقی، که عربی این کتاب را در لندن و بیروت و کشورهای عربی منتشر خواهد کرد.

پس نخستین نسخه‌ای که منتشر خواهد شد، به چه زبانی خواهد بود؟
تقریباً اگر ۲۰ روز اختلاف زمانی را حذف بکنیم؛ سعی می‌کنیم همزمان عربی، انگلیسی و فارسی آن در یک مقطع باشد، لااقل در یک ماه باشد. ولی طبعاًچند روزی با هم اختلاف خواهند داشت که دیگر آن برمی‌گردد به اوضاع و احوال توزیع کتاب در آن کشور که اول انگلیسی آن بیرون می‌آید یا عربی و یا فارسی. ولی تا جایی که من می‌دانم حداقل با احتساب بیست روز، تقریباً می‌شود گفت که هر سه همزمان منتشر می‌شود.


عرفان قانعی‌فرد، نویسنده کتابِ خاطرات جلال طالبانی

شما پیشتر اشاره کرده بودید که کتاب درباره‌ی خاطرات جلال طالبانی و تاریخ معاصر کردهای عراق خواهد بود. این دو موضوع بصورت کاملاً جدا در کتاب مطرح می‌شود یا در بخش‌های مختلف توامان هستند؟
خیر. درواقع همراه با آقای جلال طالبانی، رییس جمهور عراق، تاریخ معاصر کردستان و تاریخ معاصر عراق را ورق زدیم. محور اصلی کتاب، خاطرات آقای طالبانی است و آرشیو چهار کشور، آمریکا، انگلستان، روسیه و ایران، تا حدی هم آرشیو باقی مانده از عراق، تکمیل کننده‌ی حرف‌های ایشان است. چون با ۴۵۰ نفر در ۱۷ کشور، در این مورد گفت و گو شده است، که این افراد در واقع در کنار حرف‌های آقای طالبانی، نگاه‌های مختلف را مطرح می‌کنند. توزیع جلد اول این کتاب تا روز بیست و هشتم انشاء‌الله شروع خواهد شد.

۴۵۰ نفر، تعداد بسیار زیادی است. دلیل اینکه با این تعداد شخصیت صحبت شده، چیست؟
یکی از دلایل پر حادثه بودن خاطرات آقای طالبانی است. مثلاً در یک جایی اشاره کردند به موضوعی درباره‌ی آقای بارزانی؛ من مجبور شدم بروم پیش آقای مسعود بارزانی و از ایشان بپرسم. در یک جایی مسعود بارزانی نخواستند جواب بدهند، تحفظ داشتند از این کار. من مجبور شدم بروم از محمود عثمان، مشاور ملامصطفی بارزانی بپرسم.

در یک جایی که من در زندان توانستم با طارق عزیز به مدت دو ساعت دیداری داشته باشم و ایشان من را حواله کرد به یکی از وزیران کرد ایام صدام، به اسم مکرم طالبانی. وقتی رفتم پیش ایشان، ایشان باز یک جایی نخواستند پاسخ بدهند، من را حواله کردند به یکی دیگر و خلاصه همین دو سال و نیم زمان برد. در گفت و گو با شخصیت‌های مختلف، چه شخصیت‌های محلی و چه شخصیت‌های جهانی؛ لااقل سعی بر این بود که محور کتاب حفظ بشود و هیچکدام از آنها خارج از محور کتاب حرف نزنند. فقط نگاه‌های مختلف و روایت‌های مختلف را آوردند و از تکرار مکررات پرهیز شد. مثلاً صحنه‌ای را اگر یک نفر دوباره بخواهد تکرار کند، درواقع این، حذف شده است. اسم شخص مهم نبوده بلکه محتوای تاریخی کار بسیار مورد نظر قرار گرفته است.

در مورد تاریخ معاصر کردهای عراق که در کتاب به آن اشاره شده، قبلاً گفته بودید که از ۱۹۳۳ تا سال ۲۰۰۷ رویدادها بررسی شده. دلیل اینکه شما از ۱۹۳۳، این سال خاص شروع کردید چیست؟ در آن سال چه اتفاقی افتاده بود؟
تاریخ کردهای عراق مثل کردهای ایران، می‌شود درواقع عهد باستان را بررسی کرد، بعد عهد میانه، قبل از جنگ جهانی دوم، مابین دو جنگ جهانی و بعد از جنگ جهانی دوم. ولی من سال ۳۳ را انتخاب کردم، چون سال تولد جلال طالبانی است. بنابراین من سعی کردم برهه‌ای که این شخص در تاریخ معاصر عراق حضور داشته، مد‌نظر قرار گرفته بشود و حتی زمانی که خودش زنده است، درواقع بشود روایت دست اول را از خودش گرفت.


جلال طالبانی، رییس جمهور عراق

الان خیلی از کتاب‌ها را می‌بینیم که درباره‌ی خیلی از شخصیت‌ها نوشته شده ولی بیشتر بر اساس منابع و مراجع و مآخذ تهیه و تدوین شده است. نمونه‌ی مشهور آن مثل کتاب هویدا است، مثل کتاب رضا خان، مثل خیلی از شخصیت‌ها و چهره‌های تاریخی دیگر. جدای از شخصیت سیاسی و ایدئولوژیکی آن، چون ایشان کرد هستند و من نسبت به ایشان آشنایی داشتم، سعی کردم زمانی که خود وی در قید حیات است، کتاب را بنویسم. از سال ۱۹۳۳، خودش که چیزی را به یاد ندارد ولی از سال ۱۹۳۳ تا سال ۱۹۴۵، بیشتر این افراد دور و بر ایشان هستند که هم روایت‌های کودکی ایشان را بررسی می‌کنند و هم حوادث تاریخی را که در آن سال‌ها رخ داده عنوان می‌کنند. یکی از مشهورترین آن حادثه‌ها هم سال ۱۹۴۵ است برابر با سال ۱۳۲۴ شمسی که در ایران جریان جمهوری آذربایجان و جمهوری کردستان رخ داده بود.

آیا کارهای تحقیقی این پروژه از طرف نهاد یا سازمانی به شما سفارش داده شده، یا علاقه‌ی شخصی خودتان بود؟
بیشتر علاقه‌ی شخصی من بود و بعد از اینکه کار خیلی جلو رفت و حدوداً یک سال و نیم از کار گذشته بود، آن موقع من با آقای طالبانی مطرح کردم، ایشان هم موافقت کرد که به هر حال روایت اول کتاب را به عهده بگیرند و من هم هر از گاهی که در بغداد بودم، سعی می‌کردم که تقریباً با ایشان چندین ساعت را ضبط بکنم و حول و حوش ۱۲۴ساعت از ایشان ضبط شد و برای جلد سوم من فکر می‌کنم حدود ۹۰ ساعت دیگر باقی مانده باشد که ایشان از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۷ را تعریف بکنند.

من بیشتر هول و هراسم سر جلد اول بود یا روایت‌های تاریخی گمشده‌ای که خیلی از ماها نشنیدیم و خیلی از ماها هم آن نسل را یا از دست دادیم، یا اینکه آن نسل خارج از ایران هستند و آن روایت‌ها مدفون است و بیشتر سعی شد آن روایت‌ها بازسازی بشود.

به لحاظ مالی، نهادی پشتیبانی خواهد کرد برای انتشار این کتاب؟
به سه طریق انجام شده است. طریق اول آن ناشر آمریکایی بود که حق خودشان را پرداخت می‌کنند. طریق دوم، کمک‌هایی بود که از جانب وزارت خارجه عراق برای خریداری سندها و آمد‌و‌شدهابه کشورهای مختلف مهیا شد. مثلاً من در فرانسه اگر به دیدار کوشنر رفتم یا در آمریکا به دیدار هنری کیسینجر، این دیدارها را وزارت خارجه عراق تهیه و تنظیم کرد و خود موارد حمل و نقل و مسافرت به آن کشورها و میهمان شدن در آن سفارت را متحمل شد. این برمی‌گردد به حوزه‌ی اختیارات وزارت خارجه. ولی درواقع با کمک آنها بوده که تا این لحظه رو به پایان است.

کتاب در ایران هم در دسترس علاقمندان قرار خواهد گرفت؟
بله. من هفته گذشته به ایران رفتم به این خاطر که کتاب را به وزارت ارشاد اسلامی ببرم، با اینکه کتاب را البته من از قبل برای آنها ارسال کرده بودم، به این خاطر که مجوز آن را بگیرم و همزمان با عربی و انگلیسی منتشر بشود که حالا با یک مشکلی روبرو شدیم که ببینیم این مشکل را چطوری می‌توانیم حل بکنیم و این مشکل، جدای از حوزه‌ی اختیارات وزارت ارشاد اسلامی است که اگر آن مشکل رفع بشود؛ آن وقت فکر می‌کنم که فارسی آن هیچ مشکلی ندارد و همزمان با انگلیسی و عربی می‌تواند در اختیار هموطنان قرار بگیرد.

مشخص هست که چه ناشر بخصوصی در ایران، کار نشر کتاب را به عهده خواهد گرفت؟
تا این لحظه با دو ناشر من صحبت کردم که این دو ناشر از ناشرین بسیار معتبر ایران هستند که نشر کتاب‌های تاریخی را انجام می‌دهند. ولی به هر حال تا زمانی که قرارداد رسمی به تایید سفارت عراق در تهران نرسد، نمی‌شود اسم ناشر را معرفی کرد. چون بخش انگلیسی و بخش عربی آن مستند و مورد تایید آنها قرار گرفت، من اسامی آنها را گفتم ولی برای فارسی تا این لحظه هنوز از بین این دو ناشر، هیچ کدامشان قرارداد رسمی را با وزارت خارجه عراق منعقد نکردند که من بتوانم اسم ناشر آن را اعلام بکنم.

Share/Save/Bookmark

نظرهای خوانندگان

salam, karat aali bood , khosham miyayad ke az roo nemirawid o poshtkar darid
mowafagh baashid

-- yawar ، Feb 28, 2008 در ساعت 04:09 PM

بنابراین در مجموع این یک کتاب دولتی است که از جمله با کمک هزینه دولتی وزارت خارجه عراق تهیه شده و امورش هم باید به تایید آنها برسد. از خود طالبانی هم که کسب اجازه شده مسلم هست که چاقو هم دسته خودش را نمی برد بی طرفی اش از هم اکنون قابل حدس هست! اگر هم که باید به تایید وزارت ارشاد برسد که دیگر باید بدون هر گونه اشاره به زوایای تاریک روابط طالبانی با جمهوری اسلامی باشد. دیگر نور علی نور میشود. تعارف را بگذارید کنار و بگویید که این کتاب یک سفارش در جهت منافعی مشخص و به رسم همیشگی حاکمان جلوه دادن دیگر گونه حقایق است که البته نون و آب دار هم باشد و خیال شنونده را راحت کنید.

-- علی110 ، Feb 28, 2008 در ساعت 04:09 PM

علی 110 پدر جان حالا بزارید از نشر بیاد بیرون بعد بخوانیمش انوقت قضاوت کنیم که مام جلال تا چه اندازه بی طرف و واقع بین بوده یا نه.......

-- astyak ، Feb 29, 2008 در ساعت 04:09 PM

بدون این که قصد تخریب شخصیت آقای قانعی فرد را داشته باشم . با توجه به سوابق ایشان بنده باور نمیکنم که ایشان در طی دو سال با ۴۵۰ نفر مصاحبه کرده باشند . بنا بر این ادعا ایشان هر یک روز در میان با یک نفر در سر تا سر دنیا مصاحبه کرده اند . ملاقات کرده اند ! و خود ادعا میکنند که با طارق عزیز و ...... ملاقات حضوری در زندان داشته اند !!!
از رادیو زمانه انتظار میرود با از مراجع معتبر تری درستی صحبتهای آقای قانعی فرد را بررسی کنند . من از این بابت مجبورم این نکته را متذکر شوم که ایشان بارها در موارد متعدد به شکل باور نکردنی غلو کرده اند . و مطالب را چند صد برابر نشان داده اند . برای تایید حرفهای من میتوانید با نوری زاده ُ ابراهیم نبوی ُ بنی صدر ُ رضا پهلوی .... تماس بگیرید و از ایشان بپرسید که عرفان قانعی فرد کیست . .

-- Masood Haghighi ، Mar 4, 2008 در ساعت 04:09 PM

جناب حقیقی چه باور کنید یا نکنید .... تبلیغات کتاب در کشورهای عربی شروع شده است و فرصت خوبی برای این نویسنده جوان است . و طالبای هم زرنگ تر از این حرف هاست که اعتبار 75 سال سن خود را براختی بر باد دهد!.... خود عرفان هم گفته " وزارت خارجه عراق " !.... پس من و تو سکوت کنیم و کتاب را بخوانیم !

-- ابراهیم حقیقی ، Mar 8, 2008 در ساعت 04:09 PM

واکنش آقای قانعی فرد برایم جالب است . نیازی به خواندن کتاب نیست . درس زندگی کتابی است با ارزش که خوانده ام. انشاالله کتاب بعدی شما که مصاحبه با پرزیدنت بوش و ملکه الیزابت در میهمانی شام به ضافت شما !!! است هم به زودی بیروز خواهد آمد ! دروغ هم حدی دارد

-- مسعود حقیقی ، Mar 11, 2008 در ساعت 04:09 PM

adame bad bakht e hasood , nayasood !

-- weraj ، Mar 21, 2008 در ساعت 04:09 PM

آقای حقیقی می توانید به من بگویید که چرا اینقدر در جوامع عقب مانده ای مثل ما آدمها بخل و حسد دارند؟ البته این حس در همه جا هست ولی نه دیگه در بخش به اصطلاح روشنفکر!!! من یکی دیگه دارم بالا میارم از بس از این جماعت پر مدعا شمشیر کشی دیدم من نمی دونم کی می خواهیم یاد بگیریم که عقل کل نباشیم و به آنچه اتفاق می افتد کمی با تامل بنگریم؟ ببخشید قصد توهین ندارم ولی کمی منصفانه برخورد کنید من مطمئن هستم شما از خارج نشینانی هستین که 75 میلیون ایرانی را چون در ایران زندگی می کنند وابسته به جمهوری اسلامی می دونند!!
آقای قانعی فرد نازنین خسته نباشید و امیدوارم که کارتان آنگونخ که شایسته است با استقبال روبرو شود.
با دوستی، عسل

-- عسل ، Apr 30, 2008 در ساعت 04:09 PM

ظهور افراد ی از این دست سعی در از میان برداشتن آن خلعی است که سالهاست ملل جهان سوم به خصوص ما ایرانی ها در فرهنگ سیاسیمان ازآن در رنجیم یعنی گزارش حقایق نه روایت حماس امید است تعداد اینگونه افراد بیسشتر شود تا تاریخ از روایات مختلف به وحدت برسد

-- احمد راهی ، May 24, 2008 در ساعت 04:09 PM

خسته نباشید.کار ارزنده ای است

-- omiedferda ، Jul 17, 2008 در ساعت 04:09 PM