رادیو زمانه

تاریخ انتشار مطلب: ۱۳ آذر ۱۳۸۷
گفت و گو با حسین ماهوتی‌ها، هماهنگ‌‏کننده‏ی گروه‏های فعال حقوق بشر در اروپا و آمریکای شمالی

حقوق بشر؛ حوزه جنگ ایران و کانادا

نیک‌آهنگ کوثر
nikahang@radiozamaneh.com

به دنبال اظهار نگرانی لارنس کانون، وزیر امور خارجه‏ی کانادا از وضعیت حقوق بشر در ایران، سخنگوی وزارت خارجه‏ی ایران در پاسخ، به نحوی کم‏سابقه، اظهارات وزیر امورخارجه‏ی کانادا را خوش‏خدمتی او به اربابانش خواند.

حسن قشقاوی، سخنگوی وزارت خارجه‏ی ایران گفت: «کانادا به عنوان یک مستعمره‏ی انگلیس و از فرمانداری‏های کل بریتانیا، شایستگی ابراز نظر در‌باره‏ی کشور متمدن، باستانی و تاریخی مانند ایران را ندارد و خود در حال حاضر، حقوق اقلیت‏های مسلمان را نقض می‏کند.»

ایران، اخیراً از سوی کمیته‏ی حقوق بشر سازمان ملل٬ طی قطعنامه‏ای به خاطر آنچه نقض حقوق بشر خوانده شده، مورد نکوهش قرار گرفته و امکان دارد این قطعنامه در مجمع عمومی سازمان ملل رأی بیاورد.

کانادا یکی از کشورهای موثر در پی‏گیری قطعنامه‏های متعدد سازمان ملل در حوزه‏ی حقوق بشر علیه ایران بوده است.

به علاوه، روز گذشته «انجمن روزنامه‏نگاران فعال در زمینه‏ی آزادی بیان» کانادا، طی بیانیه‏ای رسمی از دولت ایران خواست تا وضعیت حسین درخشان، وبلاگ‏نویس ایرانی را که مدتی است از انظار پنهان مانده، رسماً اعلام کند.

در این بیانیه، به خبر سایت «جهان‌نیوز» که از بازداشت حسین درخشان خبر داده، اشاره شده است و در عین حال می‏گوید: «جهان نیوز را معتبر تلقی نمی‏کند.»

در همین رابطه با حسین ماهوتی‌ها، هماهنگ‌‏کننده‏ی گروه‏های فعال حقوق بشر در اروپا و آمریکای شمالی گفت و گو کرده‏ام.

Download it Here!

علت توجه بیش از حد کانادایی‏ها به مسأله‏ی حقوق بشر در ایران چیست.

باید توجه داشت که پس از قتل زهرا کاظمی در ایران، دولت کانادا پیوسته قطعنامه‏هایی را در سازمان ملل برای محکوم کردن نقض حقوق بشر در ایران، پیشنهاد کرده است.

می‏توان گفت پس از قتل زهرا کاظمی، کانادایی‏ها تا حدودی به عمق فاجعه‏ای که در ایران نسبت به حقوق بشر رخ می‏دهد، حساس شدند.

علی‏رغم این‏که هرسال بعد از انتشار این قطعنامه‏ها، دولت ایران می‏گوید، مسأله‏ای نیست، قطعنامه که چیزی نیست و دولت کانادا هر کاری دلش می‏خواهد بکند، اما نشان می‏دهد قطعنامه‏ای که حتی بار اجرایی ندارد، با توجه به این‌که بالاخره یک نظر جهانی در محکومیت نقض حقوق بشر در ایران است، حاکمین ایران را حسابی کلافه می‏کند.

سوالی که پیش می‏آید، این است که صدور قطعنامه‏هایی که ضمانت اجرایی ندارند، چه تأثیری در داخل ایران می‏‏تواند داشته باشد؟ با توجه به این‌که هر وقت قطعنامه‏ای صادر شده، تعدادی یا بازداشت شده‏اند یا اعدام.

درست است. خبر اعدام فاطمه حقیقت‏پژوه به‏رغم تلاش کلیه‏ی نهادهای حقوق بشری بین‏المللی و ایرانی، منتشر شد. این‏ها این دهن‏کجی را می‏کنند. ولی باید توجه داشت هرچند این قطعنامه بار اجرایی ندارد، اما می‏تواند قدم اولی برای عملکردهای بعدی باشد.

یکی از مسایلی که در طول سال‏های اخیر مطرح بوده، مشکلی است که برای بعضی از شهروندهای ایرانی که تابعیت کانادا را هم داشته‏اند، در زمان سفرشان به ایران، به وجود آمده است. همین الان یک مورد دیگرش را داریم. دولت کانادا، عملاً در این مورد چه‏کار می‏تواند بکند؟‌

وقتی کسی تابعیت کانادا را می‏گیرد، رسماً به او گفته می‏شود اگر به کشور خودتان رفتید ـ لااقل در رابطه با کشوری مثل ایران ـ کانادا کاری نمی‏تواند بکند و شما باید انتخاب کنید.

علی‏رغم تمام مواردی که می‏توانند ذکر کنند، افکار عمومی کانادایی خواهان این است که بدانند به طور نمونه، بر سر زهرا کاظمی چه آمده است.

یک نمونه‏ی دیگر هم داریم، یک وبلاگ‏نویس ایرانی به نام حسین درخشان به ایران برگشته و معلوم نیست چه سرنوشتی پیدا کرده است.

افکار عمومیِ جایی که ما زندگی می‏کنیم (کانادا) خواهان این هستند بدانند چه اتفاقی برای ایشان افتاده است. روزنامه‏نگارها، انجمن‏ها و نهادهای مختلف پی‏گیر این مسأله هستند.

هرچند، یک‌سری مواردی هم برای ما بیاورند و بگویند بر اساس قانون، این و آن است. این صحبت دیگری است، ولی سرنوشت افراد بسیار مهم است.

انجمن روزنامه‏نگاران کانادایی مدافع آزادی بیان، در بیانیه‏ای از دولت ایران خواستار مشخص کردن وضعیت آقای درخشان شد. اما باز هم این بیانیه بسیار احتیاط‌آمیز است و با شک و تردید نسبت به مسأله‏ برخورد کرده است. تحلیل شما به عنوان یک فعال حقوق بشر، از این نوع بیانیه‏ دادن، چیست؟

تجربه‏ی کار با انجمن‏های بین‏المللی نشان داده است، این نهادها با توجه به وضعیت سانسور تقریباً مطلق در ایران و با توجه به این‌که در گذشته هم فعالین حقوق بشر، حساسیت و دقت درستی در کارهایشان انجام نداده‏اند‌، یک مقدار حساس هستند و دلشان نمی‏خواهد در بازی‏هایی که ربطی به کار خودشان در دفاع از حقوق بشر و دفاع از آزادی بیان ندارد، بیفتند.

مسأله‏ی دیگر هم این است که فعالین حقوق بشر باید کارشان به گونه‏ای باشد که شبهه ایجاد نشود و در یک روند بلندمدت این اطمینان و اعتماد را ایجاد کنند که در کارهایشان، وارد بازی‏های سیاسی و مسایلی که دست نهادهای خارجی را وارد مقوله‏های سیاسی می‏کند، نمی‏شوند.

Share/Save/Bookmark

نظرهای خوانندگان

دولت کانزرواتیو کانادا اگر این قدر ادعای حقوق بشر دارد، بهتر است اول از خودش شروع کند. رفتار آنها با مردم ایران (نه دولت!) در سفارت خانه خودشان در تهران بسیار اسفناک میباشد. هیچ حقوقی به مردم مراجعه کننده قائل نبوده و با آنها مثل برده برخورد می کنند. اگر سوالی داشته باشی، راهی و جود ندارد که ازشون بپرسی. همه این ها حقایقی هستند که واقعیت داشته و برای صحت ادعایم کافی است که یک بار گذرتان به این سفارت خانه بی افتد.

-- مهدی ، Dec 3, 2008 در ساعت 07:42 PM

«توجه بیش از حد کانادایی‏ها به مسأله‏ی حقوق بشر»!؟
آقای عزیز، کسانی مثل زهرا کاظمی و حسین درخشان شهروند کانادا هستند. کانادا که مثل ایران نیست که جان اتباعش برای دولتش هیچ ارزشی نداشته باشد. «توجه بیش از حد» یعنی چه؟
به علاوه نقض حقوق بشر در ایران مسئله ای است که هر چقدر هم دولت های جهان به آن توجه کنند کم است. در کشوری که آدم ها را در ملا عام دار میزنند و جوان ها را به جرم پوشیدن لباسی خاص، شرکت در مهمانی، یا تماس با جنس مخالف شلاق می زنند هرگونه توجه به مسأله‏ی حقوق بشر از سوی هر نهاد و دولتی در هر «حدی» باید خواست ما باشد.

-- پیام ، Dec 3, 2008 در ساعت 07:42 PM

be nazare man irania rast goftan chon canada hanoozam amalan mostamereye englis hast. vali khob oona toye donia addadi hesab nemishan ke bekhan ghatname sader konan, faghat migan north america dar halike hesabe amrika va canada az ham jodast. canadaeeya adat daran khodeshoono bechasboonan be amrikaye bichare!!!!

-- salem ، Dec 3, 2008 در ساعت 07:42 PM